Freelancerzy tracą zlecenia

Około jedna czwarta holenderskich freelancerów zgłasza utratę zleceń, ponieważ klienci stają się bardziej ostrożni w związku z surowszym egzekwowaniem przepisów dotyczących samozatrudnienia. Zmiany wynikają z bardziej rygorystycznego nadzoru nad ustawą Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA), obowiązującą od 2016 roku, lecz obecnie stosowaną bardziej restrykcyjnie. Wnioski pochodzą z ankiety przeprowadzonej wśród ponad 3000 przedsiębiorców przez RTL Nieuwspanel i RTL Z we współpracy z DeOndernemer, BusinessWise, BID, Stichting 155 oraz Instituut voor het MKB.

„Ze względu na złożoność prawa wielu klientów jest bardzo ostrożnych i szybko decyduje się zakończyć współpracę” - powiedział RTL Janco Verboom, freelancer z sektora opieki zdrowotnej i założyciel Verboom Interim Management & Trainingen. Verboom poinformował również o spadku liczby dostępnych zleceń.

Od stycznia 2025 roku holenderska administracja skarbowa zwiększyła kontrole dotyczące fikcyjnego samozatrudnienia. Wcześniej kontrole były w dużej mierze losowe. Mimo zaostrzenia przepisów od ubiegłego stycznia skontrolowano jedynie 2 procent firm. Mimo to 34 procent freelancerów zauważa zmiany w zachowaniu klientów.

„Klienci są teraz bardziej ostrożni” - powiedział Verboom. „Chcą, aby zlecenia miały możliwie jasną formę, podkreślają, że są to kontrakty tymczasowe i dokładnie sprawdzają, czy freelancerzy mają odpowiednią dokumentację”.

Reakcje firm są różne: 12 procent przedsiębiorstw zatrudnia teraz mniej freelancerów, 7 procent skraca czas trwania zleceń, 7 procent zwiększa liczbę kontroli i formalności, a 20 procent kończy współpracę lub nie przedłuża umów.

Panel wykazał także, że 11 procent freelancerów otrzymuje oferty pracy na etacie, a 9 procent pracuje za pośrednictwem agencji pracy, co zmienia relację między freelancerem a klientem i ogranicza niezależność. „Dla części freelancerów sytuacja stała się na tyle skomplikowana, że zdecydowali się na zatrudnienie etatowe” - powiedział Verboom RTL.

Mimo tych wyzwań 61 procent freelancerów nie zmieniło swoich warunków pracy, szczególnie osoby współpracujące z wieloma klientami. Nawet wśród freelancerów mających tylko jednego klienta 45 procent nie wprowadziło żadnych zmian.

Jedna trzecia freelancerów już zmieniła sposób pracy lub rozważa taką zmianę. Dwanaście procent zastanawia się nad odejściem od freelancingu lub przejściem na etat. W 2025 roku liczba freelancerów spadła o 62 tysiące, częściowo dlatego, że wielu z nich przeszło do tradycyjnego zatrudnienia - wynika z danych CBS.

Nadchodzący rząd planuje wprowadzić nowe przepisy dotyczące freelancingu poprzez podział projektu ustawy Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden (VBAR). Jedna z części wprowadzi „domniemanie stosunku pracy” dla freelancerów o niższych stawkach godzinowych, co ułatwi im dostęp do praw pracowniczych. Pozostałe regulacje mają zostać zastąpione nową ustawą o samozatrudnieniu.