UWV nielegalnie pozyskiwała od gmin dane

Holenderska agencja ubezpieczeń pracowniczych UWV przez lata nielegalnie pozyskiwała od gmin zdjęcia paszportowe i fotografie z dowodów osobistych w celu badania nadużyć świadczeń socjalnych - wynika z wewnętrznych dokumentów, do których dotarła gazeta AD. Dziennik informuje, że agencja kontynuowała tę praktykę, mimo że wewnętrznie przyznawano, iż jest ona niezgodna z prawem.

Z dokumentów wynika, że zdjęcia były wykorzystywane do monitorowania codziennych zachowań. W jednym z raportów obserwacyjnych zapisano m.in.: „Sukienka z sandałami została zastąpiona czarnymi legginsami, białym T-shirtem i sportowymi sneakersami” oraz „Pokonany dystans wyniósł 3,43 kilometra w czasie 1 godziny i 17 minut”. Nie jest jasne, czy fotografie były używane również do innych celów.

W wewnętrznej wiadomości skierowanej do ponad 100 pracowników zajmujących się kontrolą, lider zespołu UWV napisał: „Ściśle rzecz biorąc, pozyskiwanie zdjęć paszportowych od gmin nie jest legalne”. Mimo to pracownicy mieli otrzymać polecenie zdobywania zdjęć drogami pośrednimi. Fotografie, które mieszkańcy składali przy wyrabianiu paszportów lub dowodów osobistych, były pozyskiwane bez ich wiedzy i wykorzystywane przez UWV do obserwowania osób pobierających świadczenia, w tym podejrzewanych o niezgłoszoną pracę.

Część gmin współpracowała z UWV w tym zakresie. Rotterdam i Amsterdam miały przekazywać co roku wiele zdjęć. Fotografie udostępniały także Delft i ’s-Hertogenbosch (Den Bosch), natomiast Apeldoorn odmówiło z powodu braku podstawy prawnej. Gmina Haga analizuje obecnie, ile zdjęć przekazała. UWV prowadzi wewnętrzną listę gmin, które współpracują, oraz tych, które odmawiają.

Związek zawodowy FNV skrytykował tę praktykę, twierdząc, że pracownicy byli proszeni o działanie niezgodnie z właściwymi procedurami. Etienne Haneveld, przedstawiciel FNV reprezentujący pracowników UWV, powiedział: „Niektórym pracownikom robi się od tego niedobrze. Ktoś powiedział: ‘Uważam, że gminy nie powinny tego przekazywać, ale ja nie ustalam polityki. Mogę zapytać, a ‘nie’ też jest odpowiedzią’”.

Prawnik specjalizujący się w prawach człowieka, Jelle Klaas, ostrzegł przed ryzykiem dyskryminacji, mówiąc: „Zdjęcie paszportowe zdradza bardzo wiele o osobie. Pokazuje kolor skóry, wiek. To może prowadzić do uprzedzeń i problemów. Nie przekazałeś tego zdjęcia państwu w takim celu”.

Holenderskie prawo paszportowe pozwala tylko określonym organom, pod bardzo rygorystycznymi warunkami, na żądanie zdjęć obywateli w ramach dochodzeń karnych lub identyfikacji ofiar. Eksperci podkreślają, że działania UWV naruszają te przepisy. Były inspektor ochrony danych policji Ben van Hoek powiedział:

„Prawo paszportowe jest rozstrzygające. Ustawa nie daje żadnej możliwości przekazywania zdjęć UWV w ten sposób. A tutaj dzieje się to, zanim w ogóle pojawi się jakiekolwiek podejrzenie”.