Prowincje tracą podstawowe usługi

W 51 procentach holenderskich dzielnic, miast i wsi dostępność podstawowych usług pogorszyła się w ciągu ostatnich pięciu lat. Co piąta miejscowość straciła takie placówki jak szkoły, lekarzy, opiekę nad dziećmi lub supermarkety. W pozostałych przypadkach zwiększyła się odległość, jaką trzeba pokonać, aby dotrzeć do takich usług - informują NOS oraz regionalni nadawcy po analizie danych holenderskiego urzędu statystycznego CBS.

CBS monitoruje odległość do około 30 rodzajów usług w 14 574 „dzielnicach”, na które podzielona jest Holandia. Nadawcy przeanalizowali dziewięć najczęściej używanych i najbardziej istotnych dla codziennej jakości życia usług - supermarket, inne sklepy spożywcze, szkołę podstawową, żłobek, świetlicę przyszkolną, bibliotekę, lekarza rodzinnego, bar szybkiej obsługi oraz kawiarnię, w 10 517 dzielnicach.

Dziennikarze ustalili, że spadek dostępności tych kluczowych usług w latach 2019-2024 nie ograniczał się wyłącznie do najbardziej peryferyjnych regionów kraju. Choć najbardziej dotknięte były wsie w regionie Betuwe, również miasta traciły słabo prosperujące lokalne supermarkety, co sprawiało, że mieszkańcy musieli polegać na większych sklepach położonych dalej.

W Varik, wsi liczącej około 1 000 mieszkańców w gminie West Betuwe, zamknięto pub. Znikające puby są jedną z głównych przyczyn zwiększających się odległości do usług. Obecnie mieszkańcy Varik organizują własne spotkania przy drinkach w każdy piątek. W sąsiedniej wsi Ophemert, liczącej 1 650 mieszkańców, supermarket został zamknięty, aby zrobić miejsce pod budynek mieszkalny. Lokalni mieszkańcy muszą teraz dojeżdżać niemal 5 kilometrów po zakupy spożywcze.

W około 15 procentach dzielnic dostępność usług poprawiła się w ciągu ostatnich pięciu lat. W zaskakująco wielu przypadkach było to spowodowane otwarciem świetlicy przyszkolnej w danej dzielnicy lub w jej pobliżu. Maasbommel w Geldrii w ciągu pięciu lat zyskało sklep spożywczy, bar szybkiej obsługi oraz świetlicę przyszkolną.

Najbardziej oddaloną dzielnicą w Holandii w 2024 roku było Castelré w Brabancji Północnej. Castelré to jednak przypadek nietypowy. Nie jest to właściwie wieś, lecz rozproszony zespół domów zamieszkany przez 125 osób. Dzielnica jest niemal całkowicie otoczona przez Belgię. Według danych CBS mieszkańcy Castelré muszą pokonywać średnio 10 kilometrów, aby dotrzeć do podstawowych usług w Holandii. W rzeczywistości sytuacja jest mniej dramatyczna, ponieważ belgijskie miasto Hoogstraten znajduje się w zasięgu krótkiego spaceru.

Jeśli spojrzeć na wsie i osady liczące ponad 250 mieszkańców, najbardziej oddalone od usług jest Ketelhaven w Flevolandzie. 625 mieszkańców Ketelhaven musi pokonywać średnio 8,1 kilometra do Dronten, aby dotrzeć do szkoły podstawowej, placówek opieki nad dziećmi, supermarketu i lekarza. Ketelhaven to również dość nietypowy przypadek - dawniej był to park rekreacyjny, który obecnie jest zamieszkany na stałe. Odległość do usług od samego początku wynosiła ponad 8 kilometrów.