Rząd złożył nierealne obietnice?

Gabinet Jettena I złożył w umowie koalicyjnej kilka ważnych obietnic, które będą trudne, a być może niemożliwe do spełnienia - poinformował Holenderski Instytut Badań Społecznych (SCP) po analizie planów partii D66, VVD i CDA. Instytut wskazał zwłaszcza na zapowiedzi dotyczące ochrony zdrowia i azylu. Ostrzegł również, że planowane cięcia budżetowe mogą mocniej uderzyć w już wrażliwe grupy społeczne, co doprowadzi do wzrostu nierówności.

Zdaniem dyrektor SCP Karen van Oudenhoven umowa koalicyjna pokazuje „wyraźną ambicję zmierzenia się z dużymi wyzwaniami społecznymi”. Rząd mniejszościowy odpowiada na obawy obywateli poprzez dodatkowe środki na bezpieczeństwo, mieszkalnictwo, gospodarkę i edukację. Instytut ponownie jednak podkreślił, że niespełnianie obietnic jest ryzykowne w czasie, gdy mieszkańcy Holandii już teraz mają bardzo niskie zaufanie do polityki.

W obszarze ochrony zdrowia koalicja chce ograniczyć skutki podwyższonego udziału własnego w kosztach leczenia poprzez podejście „lepiej zapobiegać niż leczyć”. Nowy rząd liczy, że większy nacisk na zdrowie dzieci, promowanie aktywności fizycznej oraz finansowe zachęty do zdrowych wyborów sprawią, że ludzie będą potrzebować mniej opieki medycznej albo wcale. W efekcie nie będą musieli płacić całej podwyższonej kwoty udziału własnego.

SCP ocenił, że może to być skuteczne „w dłuższej perspektywie”, ale „stanowi ograniczoną odpowiedź na problemy, które pojawiają się tu i teraz”. Najpilniejsze wyzwania wynikają głównie ze starzenia się społeczeństwa, które szybko zwiększa zapotrzebowanie na opiekę zdrowotną. Zdrowszy styl życia nie rozwiąże tego w krótkim czasie.

Instytut wyraził również obawy dotyczące planów rządu mających ograniczyć liczbę osób ubiegających się o azyl, m.in. poprzez wdrożenie ustawy o nadzwyczajnych środkach azylowych poprzedniego rządu. Zdaniem SCP przekonanie, że przyniesie to szybkie efekty, jest nierealistyczne. Nowa koalicja nie wyjaśniła też, w jaki sposób zamierza spełnić obietnicę ograniczenia migracji zarobkowej nisko opłacanych pracowników.

SCP ostrzegł ponadto, że rząd mniejszościowy może robić zbyt mało, by chronić najbardziej wrażliwe grupy społeczne. „Zwłaszcza działania dotyczące ochrony zdrowia, zabezpieczenia społecznego oraz wydłużania aktywności zawodowej mogą zwiększać nierówności” - powiedziała dyrektor Van Oudenhoven.

Instytut przyznał, że plany koalicji przewidują wsparcie dla osób przewlekle chorych i żyjących w ubóstwie. Jednocześnie zwrócono uwagę na „ograniczone uwzględnienie” szerszych skutków polityki publicznej. Niewielu kwestionuje, że systemy opieki zdrowotnej i zabezpieczenia społecznego są zbyt skomplikowane i wymagają uproszczenia - podkreślił SCP. Jednak uproszczenia często prowadzą do tego, że pomoc jest mniej precyzyjnie kierowana do osób najbardziej jej potrzebujących.