Nietypowy dom opieki w Nijmegen zwraca uwagę na narastający problem holenderskiego systemu opieki zdrowotnej: gdzie umieszczać starsze osoby z uzależnieniami, które jednocześnie wymagają intensywnej opieki medycznej i psychiatrycznej.

Placówka prowadzona przez organizację opiekuńczą De Waalboog działa od sześciu miesięcy i została stworzona specjalnie dla osób, które nie mieszczą się w tradycyjnych modelach opieki.

Mieszkańcy domu otrzymują standardową opiekę geriatryczną, ale jednocześnie mogą pod ścisłym nadzorem korzystać z alkoholu, marihuany lub leków substytucyjnych, takich jak metadon.

"Widzimy, że starsze osoby z uzależnieniami często wypadają z systemu." - powiedział lekarz Ewoud de Jong w rozmowie z NOS.

Jak wyjaśnia, wielu takich pacjentów nie kwalifikuje się do zwykłych domów opieki, a jednocześnie ich stan zdrowia jest zbyt poważny, by mogli pozostać w placówkach psychiatrycznych lub mieszkaniach wspieranych dla osób uzależnionych.

W ośrodku obowiązują jasno określone zasady dotyczące spożywania substancji.

"Niektórzy mieszkańcy piją sporo alkoholu lub palą jointy, ale istnieją ustalenia między nimi a personelem dotyczące ilości i czasu używania. Substancje uzależniające są dla części mieszkańców pewnego rodzaju codzienną koniecznością, jednak korzystanie z nich odbywa się w sposób kontrolowany." – tłumaczy De Jong.

Jedną z mieszkanek placówki jest 59-letnia Door, która wcześniej była uzależniona od kokainy i heroiny. Obecnie dwa razy dziennie otrzymuje metadon.

"Przychodzą o ustalonych porach i wtedy trzeba go przyjąć." - powiedziała.

Kobieta podkreśla, że w większości tradycyjnych domów opieki takie leczenie byłoby trudne do zaakceptowania.

"Cieszę się, że tutaj jest to możliwe. Dobrze, że mnie wspierają i pomagają." – dodała.

Mieszkańcy ośrodka mają również dużą swobodę.

"Niektórzy siedzą cały dzień na balkonie, inni regularnie wychodzą do centrum miasta." - wyjaśnia lekarz.

De Waalboog współpracuje z ekspertami z zakresu psychiatrii i leczenia uzależnień, którzy wspierają specjalistów od opieki nad osobami starszymi. Placówka jest obserwowana z dużym zainteresowaniem przez środowisko medyczne.

Dane Ladis pokazują, że wśród starszych Holendrów najczęściej występują problemy związane z nadmiernym spożyciem alkoholu oraz stosowaniem opioidów.

Z kolei statystyki CBS wskazują, że w 2024 roku policja odnotowała ponad 60 tysięcy przypadków osób przejawiających niezrozumiałe lub niepokojące zachowania, a ponad 18 procent z nich miało co najmniej 65 lat.

Eksperci generalnie pozytywnie oceniają nową inicjatywę.

"Dla osób z trudnymi do wyjaśnienia zachowaniami często brakuje odpowiedniego miejsca do życia." - powiedziała Bianca Buurman.

Nie brakuje jednak również głosów ostrzegawczych.

Przewodniczący Association for Addiction Medicine, Wilco Sliedrecht, podkreśla, że kontrolowane używanie substancji nie może oznaczać rezygnacji z leczenia.

"Uzależnienie jest często strategią przetrwania dla osób, które bez działania substancji odurzających nie widzą sensu życia. Dlatego trzeba oferować alternatywy, poczucie celu i sensu." - powiedział.

Ekspert uważa, że sytuacja każdego mieszkańca powinna być oceniana co najmniej raz na sześć miesięcy, a personel powinien stale zachęcać do ograniczania używek lub podejmowania leczenia.

Podkreśla również, że za uzależnieniem często kryją się nierozwiązane problemy, takie jak depresja czy trauma, które wymagają specjalistycznej terapii.

Placówka w Nijmegen stawia jednak przede wszystkim na poprawę jakości życia mieszkańców. Jak zaznacza De Waalboog, jeśli któryś z podopiecznych będzie w przyszłości gotowy na całkowite odstawienie substancji, będzie to mile widziany sukces, ale nie jest to główny cel funkcjonowania ośrodka.