Holenderskie drogi i mosty w coraz gorszym stanie

Zamknięcia dróg, objazdy i wielogodzinne korki stają się coraz częstszym problemem w Holandii. Krajowa agencja infrastrukturalna Rijkswaterstaat zmaga się z szybko rosnącymi zaległościami w utrzymaniu sieci drogowej, która powstawała kilkadziesiąt lat temu i nie była przygotowana na dzisiejsze natężenie ruchu.

Wartość odłożonych prac remontowych i konserwacyjnych wzrosła niemal dwukrotnie. W 2021 roku zaległości przekraczały 1,3 miliarda euro, natomiast obecnie wynoszą już 2,5 miliarda euro. Ponad jedna czwarta holenderskich mostów wymaga wymiany, a 42 procent elektronicznych systemów zarządzania ruchem, w tym tablic informacyjnych, kamer i czujników, przekroczyło przewidywany okres eksploatacji.

Większość holenderskiej sieci drogowej zaczęła powstawać w latach 50 XX wieku. W tamtym okresie po drogach poruszało się około 250 000 samochodów. Obecnie jest ich około 10 milionów, czyli czterdzieści razy więcej.

Zmieniła się również masa pojazdów, a kierowcy pokonują łącznie około 330 milionów kilometrów dziennie. Minister infrastruktury i gospodarki wodnej Karremans zwracał już wcześniej uwagę, że istniejące węzły, mosty i wiadukty nigdy nie były projektowane z myślą o tak dużym obciążeniu.

Dyrektor generalny Rijkswaterstaat Martin Wijnen określił sytuację w raporcie „Stan infrastruktury 2025” jako bardzo niepokojącą. Wiele konstrukcji jest już mocno wyeksploatowanych, a zaległości remontowe stale rosną. Agencja musi ustalać priorytety: część napraw przyspiesza, inne odkłada, a niektórych nie jest w stanie obecnie przeprowadzić z powodu braku możliwości.

Nie tylko wiek infrastruktury stanowi zagrożenie. Około 100 mostów i wiaduktów zbudowano z wykorzystaniem połączeń typu ząb-wpust. W 90 z nich potwierdzono błędy konstrukcyjne. Woda i sól drogowa mogą powodować degradację połączeń, osłabiając beton oraz stalowe zbrojenie.

Na liście priorytetowych obiektów znalazło się 17 konstrukcji z najpoważniejszymi uszkodzeniami. Na węźle Velperbroek przy autostradzie A12 zamontowano dodatkowe podpory, a pojazdy o masie przekraczającej 50 ton nie mogą tamtędy przejeżdżać.

Rijkswaterstaat kontroluje również 13 mostów pod kątem możliwego kruchościowego pękania stali wywołanego wodorem. Obawy wzrosły po zawaleniu się mostu Carolabrücke w Dreźnie w 2024 roku. Badania przeprowadzone przez instytut TNO oraz politechniki w Delft i Eindhoven wykazały jednak, że sprawdzone holenderskie konstrukcje są obecnie bezpieczne.

Ograniczenia w ruchu już teraz dotyczą kilku ważnych przepraw. Na moście w Roosteren i Kelperbrug w Limburgii wprowadzono restrykcje ze względu na duże obciążenie ruchem. W Zwolle na placu Spoolderplein wykryto luźne fragmenty betonu. Problemy związane z utrzymaniem i stanem technicznym dotyczą również mostu Merwede przy autostradzie A27 w pobliżu Gorinchem, Hardenbergerbrug i Suurhoffbrug.

Poważne utrudnienia występują także w okolicach Rotterdamu. Na mostach Giessenbruggen tymczasowo zamknięto jeden pas ruchu, co powoduje znaczne korki w godzinach szczytu.

Dłuższe trasy oznaczają dodatkowe koszty dla firm transportowych. W efekcie wyższe wydatki mogą zostać przeniesione na konsumentów.

Holenderski rząd przeznaczył dodatkowe 18 miliardów euro na naprawy dróg i dróg wodnych. To jednak może nie wystarczyć. Trybunał Obrachunkowy szacuje, że do 2038 roku Rijkswaterstaat potrzebuje około 34,5 miliarda euro wyłącznie na utrzymanie istniejącej infrastruktury.

Aby uwolnić środki na najpilniejsze remonty, część nowych inwestycji drogowych została opóźniona lub anulowana.

Według szacunków bez dodatkowych działań do 2030 roku liczba mostów i wiaduktów objętych ograniczeniami w ruchu może się podwoić. Rijkswaterstaat określa obecne przedsięwzięcie jako największy program utrzymania infrastruktury w historii Holandii.