Nowe warunki umów wprowadzają dezorientację

Consumentenbond oraz Vereniging Eigen Huis poinformowały w czwartek, że nowe ogólne warunki dotyczące zmiennych umów energetycznych w Holandii, które mają wejść w życie 1 stycznia 2026 roku, nadal nie wyjaśniają w jasny sposób, w jaki mogą zmieniać się ceny energii elektrycznej i gazu ziemnego, co powoduje dezorientację wśród wielu konsumentów.

Zaktualizowane warunki, opublikowane przez branżową organizację energetyczną Energie-Nederland, miały być odpowiedzią na wyrok Sądu Apelacyjnego w Amsterdamie z 2025 roku, który uznał tzw. „klauzulę zmiany ceny” w umowach zmiennych za nieuczciwą i nieważną. Klauzula ta sprawiała, że miliony konsumentów nie były w stanie przewidzieć kosztów w sytuacji podwyżek cen energii w trakcie trwania umowy, co skutkowało wieloletnimi nadpłatami.

„Zmieniona klauzula zmiany ceny wymienia więcej powodów, dla których dostawcy mogą podnosić ceny” - powiedziała Sandra Molenaar, dyrektorka Consumentenbond. „Jednak wyliczenie to jest tak szerokie, że konsumenci nadal nie są w stanie przewidzieć, jak i kiedy stawki się zmienią. Trudno sobie wyobrazić, że mimo jednoznacznego orzeczenia sądu branża energetyczna nie przedstawiła bardziej konkretnego tekstu. Konsumenci wciąż pozostają całkowicie w niewiedzy. Nie może to być zamierzony efekt, zwłaszcza w przypadku tak podstawowej usługi jak energia”.

Zaktualizowane warunki nie określają maksymalnej skali podwyżek cen ani częstotliwości, z jaką dostawcy mogą je wprowadzać.

Organizacje konsumenckie od lat ostrzegają przed niejasnymi zapisami umownymi. Już w 2013 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że dostawcy energii muszą jasno wskazywać, w jakich okolicznościach mogą następować podwyżki cen w trakcie trwania umowy.

W 2017 roku zarówno Consumentenbond, jak i VEH stwierdziły, że warunki Energie-Nederland nie spełniają tego standardu. Cindy Kremer, dyrektorka VEH, mówiła wówczas: „Rozmowy z organizacją branżową nie przyniosły żadnych rezultatów. Dlatego wyraźnie zaznaczyliśmy na stronie tytułowej warunków, że nie zgadzamy się z klauzulą zmiany ceny”.

Nierozwiązany problem doprowadził do działań prawnych. We wrześniu Consumentenbond, VEH oraz Stichting Consumenten Competition Claims wniosły pozew zbiorowy przeciwko sześciu największym dostawcom energii w Holandii. Organizacje domagają się odszkodowań dla poszkodowanych konsumentów oraz wprowadzenia jasnych i przejrzystych warunków umownych.