Firma Funcaps wiedziała o zgonach spowodowanych lekami

Holenderska prokuratura (OM) bada dziewięć kolejnych zgonów, które mogą być powiązane z lekami zakupionymi za pośrednictwem strony internetowej Funcaps. Poinformowano o tym w czwartek podczas drugiego posiedzenia przygotowawczego w sprawie dwóch podejrzanych oskarżonych o prowadzenie tego serwisu, które odbyło się w sądzie okręgowym w Zwolle. Łączna liczba powiązanych spraw wzrosła tym samym do 58. Prokurator zaznaczyła, że łącznie przeanalizowano 68 przypadków, z czego w dziesięciu nie stwierdzono związku.

31-letni Jord van W. z Ulestraten oraz 30-letni Stefan P. z Valkenburga zostali wraz z trzecim podejrzanym zatrzymani w sierpniu pod zarzutem nielegalnego handlu lekami. Dwaj z nich nadal przebywają w areszcie tymczasowym, trzeci został zwolniony. Sąd orzekł w czwartek, że obaj podejrzani pozostaną w areszcie. „Sąd uznaje, że na tym etapie podejrzenia wobec panów pozostają wystarczająco silne” - powiedział sędzia, dodając, że nadal istnieje ryzyko ponownego popełnienia przestępstw. „Trudno byłoby też wytłumaczyć społeczeństwu, gdyby zostali panowie teraz zwolnieni”.

Sąd uznał również Stefana P. za osobę stwarzającą ryzyko ucieczki, wskazując na posiadane przez niego nieruchomości w Dubaju oraz ważną wizę do tego państwa Zatoki Perskiej. W podsłuchanej rozmowie P. miał powiedzieć, że w razie potrzeby „może szybko się ulotnić”.

Dalsze analizy toksykologiczne wciąż trwają w 20 sprawach. W jednym przypadku Holenderski Instytut Medycyny Sądowej stwierdził, że tzw. dopalacze (designer drugs) prawdopodobnie były czynnikiem przyczyniającym się do śmierci 20-letniego mężczyzny, który popełnił samobójstwo.

Prokurator oświadczyła, że podejrzani wiedzieli o zgonach, ale w dużej mierze pozostawali wobec nich obojętni, traktując je jako element modelu biznesowego. „To były straty uboczne” - dodała. Najmłodsza ofiara miała 17 lat.

Podczas rozprawy OM przedstawiła przechwycone wiadomości z WhatsAppa wymieniane między podejrzanymi a ich pracownikami, które pokazują niepokojący brak empatii wobec zmarłych. „Kolejny trup” - napisał jeden z pracowników na czacie grupowym z właścicielami, dodając emotikon śmiechu. Inni odpowiadali żartobliwie, że ofiara „i tak była samotnym człowiekiem” i że „nikomu to nie zrobi różnicy”.

W osobnej wiadomości van W. nawiązał do podobnej sprawy w Belgii, pisząc: „Tak, pieprzeni Belgowie, zarobili nam niezłą sumę, a zgonów wcale nie było tak dużo”. Podejrzani zostali w Belgii skazani na prace społeczne.

Prokurator ostrzegła, że po listopadowej rozprawie powstało wrażenie, iż Funcaps sprzedawał nieszkodliwe środki mające poprawiać samopoczucie. „To są substancje zagrażające życiu i zdrowiu” - podkreśliła. Dodała, że leki te nie trafiały do osób szukających „rozrywki”, lecz do ludzi znajdujących się w trudnym stanie psychicznym.

Strona Funcaps.nl sprzedawała leki dostępne wyłącznie na receptę oraz podobne substancje bez wymaganej licencji. Śledztwa i wcześniejsze doniesienia wskazują, że w ofercie znajdowały się środki uspokajające i leki o działaniu podobnym do benzodiazepin, preparaty nasenne oraz inne nielegalne lub wysokiego ryzyka substancje syntetyczne.

Produkty były sprzedawane bez nadzoru medycznego, zaleceń dotyczących dawkowania ani ulotek informacyjnych, co znacząco zwiększało ryzyko poważnych, a nawet śmiertelnych konsekwencji.

Ustalenia śledczych i raporty policyjne pokazują, że część ofiar kupowała substancje za pośrednictwem sklepu internetowego, nie mając pełnej wiedzy o ich składzie. Eksperci podkreślają, że produkty nie podlegały kontroli jakości, mogły znacznie różnić się od tego, czym się wydawały, i nie zawierały żadnych informacji o ryzyku medycznym.

Według prokuratury działalność podejrzanych rozpoczęła się w lipcu 2020 roku. OM podaje, że w ciągu pięciu lat firma wygenerowała łącznie 42 miliony euro przychodu.