Coraz więcej zgłoszeń nadużyć w pracy

Holenderski Urząd ds. Sygnalistów (HvK) poinformował o znacznym wzroście liczby osób zgłaszających podejrzenia nadużyć w miejscu pracy. Centrum doradcze otrzymało 679 wniosków o poradę, w porównaniu z 467 w 2024 roku i to najwyższa liczba od momentu powstania instytucji w 2016 roku. Niemal wszyscy sygnaliści zgłaszali, że po ujawnieniu nieprawidłowości spotkały ich w pracy negatywne konsekwencje.

Pracownicy podejrzewający nadużycia w miejscu pracy - takie jak oszustwa, niewłaściwe zachowanie czy panująca kultura strachu, mogą skontaktować się z HvK, aby uzyskać poradę dotyczącą sposobu rozwiązania problemu. HvK ocenia, czy podejrzenie spełnia wymogi ustawy o ochronie sygnalistów, a następnie decyduje, czy przekształcić zgłoszenie w oficjalną sprawę sygnalisty, czy też zalecić inne podejście.

Z 697 wniosków o poradę złożonych w ubiegłym roku 41 przekształcono w sprawy sygnalistów. Łącznie w ubiegłym roku prowadzono 90 spraw, z czego 49 zostało wszczętych w latach wcześniejszych. W 2025 roku zakończono 41 spraw.

HvK ustalił, że w praktyce zgłoszenia często można powiązać z konkretnymi sygnalistami. Dlatego instytucja przeprowadziła również badanie dotyczące konsekwencji zgłaszania nieprawidłowości. Dziewięciu na dziesięciu sygnalistów poinformowało, że doświadczyło w jakiejś formie negatywnych skutków. Byli oni m.in. przenoszeni na inne stanowiska, zawieszani lub nawet zwalniani z pracy.

Cornelis van der Werf, przewodniczący HvK, uznał za pozytywny fakt, że coraz więcej osób jest gotowych zgłaszać podejrzenia nadużyć w pracy, ale jednocześnie stwierdził, że „smutne jest to, iż sygnaliści, którzy odważą się ujawnić nieprawidłowości, ostatecznie ponoszą tego konsekwencje”.

Działania odwetowe wobec sygnalisty są zabronione przez prawo, jednak naruszenie tego zakazu nie pociąga za sobą żadnych konsekwencji. Według HvK sytuacja sygnalistów nie ulegnie poprawie, dopóki tak pozostanie.

HvK zwrócił również uwagę, że wielu pracodawców wciąż nie posiada odpowiedniej procedury zgłaszania nieprawidłowości spełniającej wymogi ustawy o ochronie sygnalistów, mimo że obowiązek jej wprowadzenia istnieje już od dziesięciu lat.