CPB ostrzega przed wysoką inflacją

Holenderskie Biuro Analizy Polityki Gospodarczej (CPB) ostrzega, że inflacja może w tym roku gwałtownie wzrosnąć z powodu wojny na Bliskim Wschodzie. Ceny ropy i gazu skoczyły po tym, jak Stany Zjednoczone i Izrael zaatakowały Iran, a Iran odpowiedział odwetem. Na podstawie oczekiwań rynkowych z początku marca inflacja może ostatecznie być wyższa o 0,6 punktu procentowego.

W takim przypadku inflacja byłaby o ponad jedną czwartą wyższa niż w standardowej prognozie CPB, która nie uwzględnia jeszcze wojny z Iranem. W tym scenariuszu CPB przewiduje, że inflacja złagodnieje w kierunku 2,3 procent.

Obie prognozy obarczone są dużą niepewnością. Nadal nie wiadomo, jak długo konflikt na Bliskim Wschodzie będzie zakłócał transport ropy i LNG przez Cieśninę Ormuz lub ograniczał produkcję energii w krajach Zatoki Perskiej.

W scenariuszu bazowym siła nabywcza, czyli ilość pieniędzy, którą gospodarstwa domowe w Holandii mogą faktycznie wydać, ma w tym roku wzrosnąć średnio o 1,4 procent. Jednak nawet jeśli konflikt między USA, Izraelem i Iranem zakończyłby się szybko, wzrost siły nabywczej ma w przyszłym roku wyhamować. Choć płace nadal będą rosły, zwiększają się także obciążenia podatkowe. Wiele osób trafi do wyższych progów podatkowych, ponieważ progi te rosną tylko nieznacznie wraz z inflacją, a stawki podatku dochodowego w pierwszym i drugim progu również wzrosną. Ceny ropy także rosną z powodu konfliktu, co prowadzi do wyższych kosztów paliwa.

CPB przewiduje, że liczba dorosłych i dzieci żyjących w ubóstwie ponownie zmniejszy się w tym roku, kontynuując trend z ostatnich lat. Spadek ten ma jednak zatrzymać się w przyszłym roku. Jeśli ceny energii będą dalej rosły z powodu konfliktu na Bliskim Wschodzie, ryzyko ubóstwa wzrośnie, zwłaszcza że gaz i energia elektryczna są wydatkami niezbędnymi, których nie można uniknąć. Prawdopodobnie wzrosną także stopy procentowe kredytów hipotecznych.

Według CPB holenderska gospodarka ma nadal stabilnie rosnąć w tym i w przyszłym roku. Prognozuje się, że PKB wzrośnie o 1,4 procent w 2026 roku i o 1,1 procent w 2027 roku, w porównaniu z 1,9 procent wzrostu w ubiegłym roku. Bezrobocie ma nieznacznie wzrosnąć, osiągając 4,1 procent siły roboczej w 2026 roku i 4,3 procent w 2027 roku.

CPB wyraziło również obawy dotyczące pogarszających się finansów publicznych. Deficyt budżetowy rośnie, ponieważ wydatki na działania klimatyczne, obronność i opiekę zdrowotną nie są w pełni finansowane. W dłuższej perspektywie Holandia może przekroczyć europejski próg 3 procent PKB.