Krytyka wysłania niesprawnej fregaty na pomoc

Wielu polityków skrytykowało rząd po tym, jak minister obrony Dilan Yeşilgöz potwierdziła, że fregata HNLMS Evertsen została wysłana na wschodnie Morze Śródziemne, aby wesprzeć sojuszników NATO w konflikcie na Bliskim Wschodzie - mimo że jej działo pokładowe nie było sprawne. W liście do parlamentu poinformowała, że Tweede Kamer, nie została o tym powiadomiona „ze względów bezpieczeństwa”.

Yeşilgöz została poproszona przez parlament o wyjaśnienia po doniesieniach dziennika AD o niesprawnym dziale. „Działo wspomniane w mediach jest przeznaczone do odstraszania wrogich okrętów lub atakowania celów na wybrzeżu” - wyjaśniła minister. „Jednak ta zdolność nie jest potrzebna w tej misji, która koncentruje się na obronie powietrznej.”

Yeşilgöz stwierdziła, że Tweede Kamer mogła wiedzieć o niesprawnym dziale na Evertsen. Jej poprzednik wspomniał o tym już 21 maja 2025 roku. Choć działo zostało zamontowane około rok temu, nadal nie zostało zintegrowane z systemami okrętu.

Minister podkreśliła, że fregata obrony powietrznej i dowodzenia jest w pełni przygotowana i zdolna do wykonania swojej misji w pobliżu Cypru. Dodała, że okręt posiada inne systemy, które mogą odstraszać lub zwalczać statki i mniejsze łodzie w ramach samoobrony, mimo niesprawnego działa.

Jean Debie, przewodniczący wojskowego związku zawodowego VBM, powiedział, że na wysyłanym na misję okręcie wszystkie systemy uzbrojenia powinny normalnie działać. „Zasadniczo należy zakładać, że wszystkie systemy uzbrojenia są w pełni sprawne” - powiedział Debie. Według niego brak działania działa można było przewidzieć znacznie wcześniej.

Debie zauważył jednak również, że radar i systemy rakietowe fregaty powinny zapewnić wystarczającą obronę. „Zagrożenie w pobliżu Cypru pochodzi z rakiet balistycznych i dronów, a nie z artylerii. Działo okrętowe nie jest w stanie ich zestrzelić.”

Dowódca HNLMS Evertsen, Marcel Keveling, powiedział w rozmowie z NRC, że okręt jest wyposażony we wszystkie systemy uzbrojenia potrzebne do wykonania misji. „Po dużym przeglądzie Evertsen wrócił do służby w styczniu. Na pokładzie mamy nowe działo, które nie zostało jeszcze zintegrowane z systemami” - wyjaśnił. „Jednak ta broń jest przeznaczona do zupełnie innych zadań niż te potrzebne w tej misji.”

Jesse Klaver, lider największej partii opozycyjnej GroenLinks-PvdA, powiedział, że czuje się „po prostu wprowadzony w błąd” przez Yeşilgöz. Jego zdaniem minister z partii VVD powinna była poinformować o tym parlament. Yeşilgöz przyznała jednak, że sama dowiedziała się o stanie działa dopiero w czwartek.

Klaver podkreślił: „Jako parlamentarzyści nie podejmujemy decyzji o wysyłaniu wojska pochopnie.” Takie decyzje są poprzedzone „rozległymi wewnętrznymi dyskusjami” w partii.

Najbardziej irytuje go fakt, że marynarka ujawniła w mediach - zaledwie dzień po głosowaniu, że jeden z systemów na okręcie nie działał. Dla Klavera nie ma znaczenia, że broń nie jest potrzebna do tej konkretnej misji.

„To bardzo niepokojące” - powiedział lider BBB, Henk Vermeer.

„Działo nie jest tam tylko na pokaz.” Zapytał Yeşilgöz, czy Evertsen byłby w stanie się obronić, gdyby konflikt na Bliskim Wschodzie się zaostrzył. Minister potwierdziła, że tak, dodając: „W przeciwnym razie nie przedstawilibyśmy tej sprawy Tweede Kamer.”

Geert Wilders, lider PVV, zauważył, że Yeşilgöz prowadziła szczegółową debatę parlamentarną na temat wysłania Evertsena w celu wsparcia obrony powietrznej NATO we wschodniej części Morza Śródziemnego. Powiedział, że „bardzo łatwo” było poinformować, iż działo na pokładzie nie jest sprawne.