Setki holenderskich lekarzy rodzinnych korzystają z AI

Setki holenderskich lekarzy rodzinnych korzystają ze sztucznej inteligencji, która podczas konsultacji słucha rozmowy i przygotowuje raport do dokumentacji medycznej pacjenta - poinformował NU.nl na podstawie badania przeprowadzonego przez Nivel.

Nivel zwrócił się do wszystkich 4500 praktyk lekarzy rodzinnych w Holandii z ankietą dotyczącą wykorzystania sterowanego przez AI systemu automatycznego sporządzania dokumentacji na podstawie rozmowy. Ankietę wypełniło ponad 800 praktyk. 36 procent z nich poinformowało, że korzysta z takiego narzędzia AI, podczas gdy rok wcześniej było to 14 procent. Dokładna liczba praktyk korzystających z AI do sporządzania notatek nie jest znana, ale wiadomo, że jest ich już co najmniej kilkaset.

Nagły i znaczący wzrost wykorzystania AI przez lekarzy rodzinnych zaskoczył badaczkę Nivel Lilian van Tuyl. „Lekarze rodzinni często są dość ostrożni w korzystaniu z narzędzi cyfrowych. Wymowne jest jednak to, że widzą możliwości przede wszystkim w procesach administracyjnych” - powiedziała gazecie. AI jest znacznie mniej popularna wśród lekarzy rodzinnych w przypadku chatbotów czy spersonalizowanych planów leczenia.

Reinier van Linschoten, wykładowca uniwersytecki w Erasmus MC, badał w ubiegłym roku, jak dobrze w praktyce działa automatyczne sporządzanie dokumentacji na podstawie głosu. Wraz ze współpracownikami obserwował 535 konsultacji lekarskich z wykorzystaniem AI i bez niej. Badanie wykazało, że system ma zarówno zalety, jak i wady.

Lekarz nie musi samodzielnie sporządzać raportu, a jedynie sprawdzić dokument przygotowany przez AI i w razie potrzeby go poprawić. Pozwalało to zaoszczędzić średnio 42,7 sekundy na jedną konsultację. „Nie oznacza to, że lekarz rodzinny może dzięki temu przyjąć ogółem więcej pacjentów. Daje to jednak trochę oddechu, zmniejsza obciążenie poznawcze. Po prostu daje nieco więcej czasu na spokojne pomyślenie” - powiedział NU.nl.

Narzędzie AI było bardziej szczegółowe niż sami lekarze podczas zapisywania historii pacjenta, diagnozy i planu działania, ale mniej zwięzłe przy opisywaniu badania fizykalnego. „System nie jest idealny, ale ogólnie rzecz biorąc, zapisuje więcej niż lekarz. Trzeba jednak zawsze krytycznie podchodzić do podsumowania” - powiedział Van Linschoten. Nie tylko dlatego, że czasami brakuje informacji, ale również dlatego, że AI może „halucynować” i zapisywać nonsensowne informacje. „Chociaż nie spotkaliśmy się z żadnymi poważnymi ani niebezpiecznymi halucynacjami.”

Holenderska platforma wiedzy na temat cyfrowej opieki zdrowotnej Digizo zatwierdziła kilka narzędzi AI do automatycznego sporządzania dokumentacji głosowej w praktykach lekarzy rodzinnych. Decyzję podjęto na podstawie analizy literatury oraz rozmów z lekarzami i dostawcami. Według Digizo „ryzyko związane z prywatnością jest uważane za niskie”, ponieważ nagranie audio nie jest przechowywane, a raport trafia do dokumentacji pacjenta dopiero po zatwierdzeniu przez lekarza. Oznacza to, według Digizo, że wyraźna zgoda pacjenta nie jest wymagana.

Holenderski Urząd Ochrony Danych (AP) nie mógł skomentować tej kwestii na potrzeby NU.nl. „Istnieje wiele różnych narzędzi. A to, które dokładnie przepisy i regulacje mają zastosowanie, zależy między innymi od konkretnej sytuacji” - powiedział rzecznik.

Ogólnie rzecz biorąc, AI nie może naruszać tajemnicy lekarskiej, a pacjent musi zostać wcześniej jasno poinformowany o jej wykorzystaniu.

„Co do zasady lekarz nie może przekazywać danych osobowych osobom trzecim bez zgody pacjenta” - powiedział rzecznik AP. Ma to miejsce, jeśli dostawca hostingu narzędzia AI uzyskuje dostęp do danych medycznych. „Ponadto dane dotyczące zdrowia mogą być przetwarzane wyłącznie wtedy, gdy istnieje ważna podstawa prawna zgodnie z przepisami RODO.”

AP pracuje obecnie nad wytycznymi dotyczącymi wykorzystania AI w gabinetach lekarzy rodzinnych.

Inspekcja Opieki Zdrowotnej i Młodzieży poinformowała gazetę, że w ostatnich latach nie otrzymała żadnych zgłoszeń dotyczących incydentów związanych z automatycznym sporządzaniem dokumentacji głosowej przy użyciu AI.