Jetten chce wielkiej umowy budżetowej

Premier Rob Jetten powiedział w piątek, że chce uzyskać szerokie poparcie w Tweede Kamer dla całego projektu budżetu państwa. Szef rządu sprzeciwia się sytuacji, w której poszczególne partie wybierałyby tylko te budżety ministerstw, które chcą poprzeć. „Wiele rzeczy jest ze sobą powiązanych i może to szybko prowadzić do konfliktów” - powiedział.

Pierwszy gabinet Jettena, tworzony przez D66, VVD i CDA, jest rządem mniejszościowym. Oznacza to, że przy uchwalaniu ustaw, w tym przyszłorocznego planu podatkowego i budżetu na 2027 rok, jest całkowicie zależny od poparcia partii opozycyjnych.

Jetten spodziewa się, że podczas debaty nad budżetami poszczególnych ministerstw po Budget Day parlamentarzyści będą zgłaszać propozycje przesuwania pieniędzy między różnymi obszarami. „Rozmowa, którą prowadzimy teraz, dotyczy przede wszystkim budżetu jako całości: jak podzielić całą dostępną kwotę i zdecydować, jakie powinny być priorytety?” - wyjaśnił.

Jednym z najważniejszych pytań w Hadze jest obecnie to, kiedy rządowi uda się osiągnąć szerokie porozumienie budżetowe. Jetten powiedział, że rząd „robi wszystko, co w jego mocy”, aby zawrzeć umowę przed Prinsjesdag, czyli dniem prezentacji planów rządu. Jednocześnie przyznał, że negocjacje mogą potrwać dłużej. „Ostatecznie to Tweede Kamer ma ostatnie słowo w sprawie budżetu” - powiedział.

Jetten chce jednak czegoś więcej niż jednorazowego porozumienia. Dąży do wieloletnich zobowiązań budżetowych, które zapewniłyby stabilne finansowanie dużych inwestycji państwa w mieszkalnictwo, obronność i gospodarkę.

Podczas gdy premier Jetten oraz wicepremierzy Dilan Yeşilgöz z VVD i Bart van den Brink z CDA prowadzą rozmowy polityczne w Catshuis, minister finansów Eelco Heinen pracuje w tle nad konkretnymi wyliczeniami i sprawdza, które postulaty opozycji można sfinansować.

Lewicowy sojusz PRO, kierowany przez Jessego Klavera, zdecydowanie domaga się wycofania planowanych cięć w zabezpieczeniach społecznych i świadczeniach. Partia chce sfinansować te wydatki poprzez podatek od milionerów oraz wyższy podatek od zysków przedsiębiorstw. Partie opozycyjne są sfrustrowane, ponieważ ich postulaty opiewają łącznie na miliardy euro, podczas gdy rząd jak dotąd wykazał niewielką gotowość do ustępstw i nie przedstawił konkretnych kompromisów.

Mimo napięć Jetten dostrzega powody do optymizmu. Wszystkie strony zgadzają się bowiem, że trzeba zająć się kwestiami siły nabywczej, ochrony zdrowia oraz zasiłków dla bezrobotnych.

Czasu jest jednak bardzo mało. Rząd ma około tygodnia na wypracowanie politycznego porozumienia, zanim budżet będzie musiał zostać formalnie sfinalizowany przed Budget Day, który odbędzie się we wtorek 15 września