Rachunki za energię prawie nie wzrosły mimo wojny

Wyższe ceny energii będące skutkiem wojny z Iranem mają jak dotąd ograniczony wpływ na rachunki gospodarstw domowych w Holandii - wynika z analizy ABN Amro. Ekonomiści banku przeanalizowali zanonimizowane dane dotyczące transakcji około miliona gospodarstw domowych, aby sprawdzić, ile faktycznie płacą one za energię.

W pierwszej połowie roku przeciętne gospodarstwo domowe płaciło za energię około 160 euro miesięcznie.

„Co rzuca się w oczy, to fakt, że typowy rachunek za energię prawie się nie zwiększył, mimo wyższych cen rynkowych i kontraktowych” - zauważyli ekonomiści w raporcie opublikowanym w piątek. Ich zdaniem sytuacja może się jednak zmienić, gdy wygasać będzie coraz więcej umów zawartych na czas określony, a kolejne gospodarstwa zostaną objęte wyższymi cenami.

Obecna sytuacja znacząco różni się od kryzysu energetycznego z 2022 roku, który nastąpił po rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Wówczas dane dotyczące transakcji pokazały znaczny wzrost wydatków gospodarstw domowych na energię w ciągu zaledwie kilku miesięcy.

Ekonomiści wskazują, że ceny energii w umowach wzrosły od początku wojny na Bliskim Wschodzie, jednak ceny prądu pozostają stosunkowo blisko poziomów obserwowanych rok lub dwa lata temu. Bardziej wyraźnie wzrosły ceny gazu, ale gospodarstwa domowe zazwyczaj zużywają więcej energii elektrycznej niż gazu. W efekcie wiele osób odnawiających swoje umowy otrzymuje stawki zbliżone do tych, które płaciły wcześniej, dzięki czemu całkowite koszty energii pozostają w dużej mierze bez zmian.

ABN Amro odnotował natomiast wzrost wydatków gospodarstw domowych na paliwo od początku wojny. Od marca do lipca Holendrzy wydawali na stacjach benzynowych średnio około 765 euro, w porównaniu z 708 euro w tym samym okresie rok wcześniej. Oznacza to wzrost o około 8 procent.

Wzrost wydatków na paliwo jest jednak mniejszy niż wzrost cen na stacjach, co sugeruje, że gospodarstwa domowe próbują ograniczać jego wpływ na swoje budżety. Zdaniem ekonomistów mogą między innymi mniej jeździć lub wybierać tańsze stacje benzynowe.