Holenderskie służby wywiadowcze zyskają większe uprawnienia

Ustawa przedstawiona przez rząd ma zapewnić służbom wywiadowczym AIVD i MIVD znacznie większą swobodę działania. Gabinet jako powody uznania tych zmian za konieczne wskazał rosnące ryzyko nowych zagrożeń oraz rozwój technologiczny. 

Służby wywiadowcze będą mogły działać szybciej i bardziej elastycznie, ponieważ w przypadku prowadzonych przez nie operacji wymagane będzie uzyskanie mniejszej liczby zgód. Ustawa ma również ułatwić współpracę z innymi rządami, firmami i organizacjami. Platformy internetowe oraz banki będą zobowiązane do udostępniania służbom danych na ich żądanie.

Aby służby mogły nadal właściwie funkcjonować w „wyjątkowych okolicznościach”, wprowadzona zostanie ustawa dotycząca stanu nadzwyczajnego. Ministrowie będą mogli skorzystać z niej, jeśli Holandia zostanie zaangażowana w „konflikt na dużą skalę”. Wymagałoby to jednak zgody parlamentu.

Według rządu nie zmienią się istniejące zabezpieczenia i mechanizmy ochronne. Jak podkreśliła Yeşilgöz, wymagania dotyczące korzystania z uprawnień pozostaną wysokie. - W tym aspekcie nic się nie zmieni - zapewniła. Nad działalnością służb ma czuwać nowy niezależny organ nadzorczy.

Propozycje są na tyle „obszerne i wymagające”, że konieczne jest uchwalenie nowej ustawy - stwierdzili Yeşilgöz oraz minister spraw wewnętrznych Pieter Heerma, odpowiedzialny za MIVD i AIVD. Projekt zostanie teraz poddany konsultacjom, aby zainteresowane strony mogły odnieść się do przedstawionych planów.

Ministrowie podkreślili, że w ostatnich latach wzrosły zagrożenia ze strony takich państw jak Rosja, Chiny i Iran. Ponadto stały się one znacznie bardziej złożone i są coraz częściej wymierzone w wszystkie obszary holenderskiego społeczeństwa. Jak zaznaczyli, obecne zagrożenie jest „fundamentalnie inne” niż w momencie wprowadzenia poprzedniej ustawy regulującej działalność służb wywiadowczych, Wiv, w 2017 roku.

Tymczasowa ustawa wprowadzona w 2024 roku umożliwiła już AIVD i MIVD szybsze podejmowanie działań przeciwko państwom prowadzącym agresywne programy cybernetyczne. Teraz możliwość szybszego działania zostanie rozszerzona na wszystkie państwa i organizacje, które są wymierzone przeciwko Holandii lub holenderskim interesom. Chodzi przede wszystkim o grupy znajdujące się na unijnej liście organizacji terrorystycznych.

W wyniku nowych przepisów przed rozpoczęciem operacji będzie przeprowadzanych mniej kontroli, natomiast większy nacisk zostanie położony na nadzór w trakcie ich prowadzenia. Niektóre uprawnienia będą mogły być również wykorzystywane przez dłuższy czas bez konieczności każdorazowego przeprowadzania odrębnej kontroli. Wyjątkami będą m.in. pobieranie DNA, przechwytywanie danych na dużą skalę oraz wchodzenie do prywatnych domów.

Współpraca między MIVD a wojskiem ma zostać zacieśniona. Dzięki temu służby wywiadowcze będą mogły przekazywać wojsku surowe dane. Wojna w Ukrainie jest wskazywana jako przykład konfliktu, w którym szybkie przekazywanie informacji odgrywa kluczową rolę.