Holandia mogła uniknąć wielu problemów podczas pandemii

Holandia mogła uniknąć „wielu problemów” podczas pandemii COVID-19, gdyby była lepiej przygotowana na sytuację kryzysową lub pandemię. Tak przed parlamentarną komisją badającą przebieg pandemii zeznał były minister zdrowia Ernst Kuipers.

Kuipers stwierdził, że lepsze przygotowanie pozwoliłoby uniknąć niedoborów leków, środków medycznych oraz respiratorów. W trakcie pandemii szpitale były w stanie przekazywać ciężko chorych pacjentów z COVID-19 do innych placówek, dzięki czemu Holandia nigdy nie musiała wprowadzić tak zwanego „czarnego kodu”. Zdaniem Kuipersa kraj był jednak bardzo blisko takiego scenariusza.

„Najwyższy szczyt nastąpił po pierwszej fali” - powiedział. Na początku kwietnia 2020 roku, zaledwie kilka tygodni po wprowadzeniu przez rząd pierwszego dużego lockdownu, system ochrony zdrowia był już „naprawdę na granicy” osiągnięcia tak zwanej fazy trzeciej.

W ochronie zdrowia określenie to oznacza sytuację kryzysową, w której wszystkie łóżka intensywnej terapii są zajęte i nie ma już miejsca dla kolejnych ciężko chorych pacjentów. Lekarze i inni pracownicy medyczni muszą wówczas decydować, którzy pacjenci otrzymają miejsce na oddziale, a dla których zabraknie go.

Po zakończeniu pandemii, gdy w 2022 roku został ministrem zdrowia, Kuipers rozpoczął prace nad planem przygotowania kraju na kolejną pandemię. „Patrząc z perspektywy czasu, nie jestem zbyt zadowolony z tej nazwy. Powinien to być plan przygotowania na sytuacje kryzysowe” - powiedział.

Kuipers podjął kilka konkretnych działań mających poprawić współpracę między instytucjami oraz system wykrywania zagrożeń. Na realizację planu przeznaczono 300 milionów euro. Kolejny rząd, kierowany przez Dicka Schoofa, zlikwidował jednak ten budżet.

Obecny rząd przeznaczył na przygotowanie kraju do pandemii 177 milionów euro. Przerwy w finansowaniu sprawiły, że prace nie posunęły się tak daleko, jak zakładano. „Przez pewien czas zostały wstrzymane, a teraz są w toku” - powiedział Kuipers.

Były minister skrytykował również sposób komunikowania się rządu ze społeczeństwem podczas pandemii. W tamtym czasie był przewodniczącym Krajowej Sieci Opieki w Stanach Nagłych i sprzeciwiał się przedstawianiu ograniczeń związanych z koronawirusem przede wszystkim jako działań mających chronić system ochrony zdrowia.

„Ochrona zdrowia zawsze jest pod presją, niezależnie od tego, czy leczysz pacjenta z koronawirusem, czy kogoś innego. Robisz to dla siebie nawzajem” - powiedział.

Jego zdaniem ministrowie i ministerstwa powinni byli przekazywać więcej informacji dotyczących szczepień przeciwko koronawirusowi, ale niekoniecznie w tak stanowczy sposób. „Ministerstwo powinno udostępnić wszystkim jak najwięcej informacji, a minister może wydawać zalecenia, ale szczepienie powinno być osobistym wyborem. Niezależnie od tego, jaki wybór podejmiesz, nie czyni cię to gorszym obywatelem, przyjacielem czy członkiem rodziny” - stwierdził.

Mimo krytyki Kuipers odrzucił twierdzenia, że sposób komunikowania się rządu przyczynił się do podziałów w społeczeństwie. „A gdyby nie podjęto żadnych działań, polaryzacja byłaby większa czy mniejsza? Moim zdaniem większa” - powiedział.

Były minister pozytywnie ocenił również moment wprowadzenia pierwszego lockdownu. „Z lockdownem nie można było czekać kilku dni” - stwierdził, określając decyzję rządu jako „odważną i śmiałą decyzję, podjętą dokładnie we właściwym momencie”.

Po objęciu stanowiska ministra Kuipers skontaktował się także z byłymi współpracownikami ze szpitali w Berlinie, Paryżu i Londynie, aby uzyskać informacje na temat wariantu Omikron koronawirusa, który zaczynał wówczas pojawiać się w Holandii.

Podczas tych rozmów usłyszał, że nowy wariant powoduje znacznie łagodniejsze objawy niż wcześniejsze odmiany wirusa. Kuipers wykorzystał te informacje, aby przekonać rząd, że możliwe jest złagodzenie obowiązujących ograniczeń.

Podkreślił, że pandemia weszła wówczas w „inną fazę”, ponieważ wiele osób „zbudowało pewną formę odporności” dzięki szczepieniom lub wcześniejszemu zakażeniu.