Liczba dawców organów wzrosła po zmianie systemu

Liczba dawców organów w Holandii wzrosła po wprowadzeniu systemu, w którym każdy mieszkaniec jest automatycznie rejestrowany jako potencjalny dawca, choć wzrost jest stosunkowo niewielki. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Holenderską Fundację Transplantacyjną oraz Maastricht UMC+.

W obowiązującym wcześniej systemie, w którym dawcami zostawały osoby aktywnie wyrażające taką wolę, liczba dawców utrzymywała się na poziomie około 250 rocznie. Od lata 2020 roku każdy, kto nie zarejestruje sprzeciwu wobec dawstwa, jest automatycznie wpisywany do rejestru jako osoba „bez sprzeciwu” wobec pobrania narządów po śmierci.

W praktyce jednak w ponad połowie takich przypadków bliscy zmarłego nadal odmawiają wyrażenia zgody na pobranie narządów.

Po 2020 roku liczba dawców stopniowo rosła i zbliżyła się do 300 rocznie. Wyraźny wzrost odnotowano w 2024 roku. Wówczas lekarze mogli wykorzystać narządy pobrane od 360 zmarłych osób, pomagając w ten sposób innym pacjentom. W ubiegłym roku liczba dawców wyniosła nieco ponad 300.

Badacze zwrócili również uwagę na wyraźny wzrost liczby przypadków dawstwa organów po eutanazji. W 2020 roku odnotowano 11 takich przypadków, natomiast w 2025 roku było ich już 34.

Według autorów badania wprowadzenie nowego systemu nie jest jednak jedynym czynnikiem wpływającym na wzrost liczby dawców. Poprawiły się również możliwości techniczne wykorzystywania narządów po śmierci.

Dawstwo organów jest możliwe tylko w przypadku niewielkiej części osób, które umierają. Potencjalny dawca musi znajdować się w szpitalu, a jego narządy muszą nadawać się do przeszczepienia.

Ponad jedna trzecia dorosłych mieszkańców Holandii aktywnie zarejestrowała się jako dawcy. 31 procent wyraźnie zadeklarowało natomiast, że nie chce oddawać swoich narządów. Jedna czwarta osób znajduje się w kategorii „brak sprzeciwu”, a w przypadku pozostałych 11 procent decyzję pozostawiono bliskim.

Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie naukowym „Transplant International”. Jako pierwszy o badaniu poinformował w czwartek rano dziennik „De Volkskrant”.