Cel klimatyczny 1,5 stopnia Celsjusza jest niemal nieosiągalny

Dziesięć lat po zawarciu porozumienia paryskiego ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5 stopnia Celsjusza względem epoki przedindustrialnej jest już niemal niemożliwe. Ostrzegł przed tym w poniedziałek Olaf Sleijpen, prezes holenderskiego banku centralnego De Nederlandsche Bank (DNB). Jak podkreślił, świat wciąż może jednak zdecydować, czy skutki zmian klimatu staną się jeszcze bardziej niebezpieczne, czy uda się je utrzymać na poziomie, z którym ludzkość będzie w stanie sobie poradzić.

„Dane naukowe pokazują, że pozostały budżet emisji dwutlenku węgla, który pozwoliłby ograniczyć globalne ocieplenie do 1,5 stopnia Celsjusza, został już niemal wyczerpany. Oznacza to, że w ciągu najbliższej dekady bardzo prawdopodobne jest przekroczenie tego poziomu” - powiedział Sleijpen.

Wypowiadał się jako przewodniczący Sieci na rzecz Ekologizacji Systemu Finansowego (NGFS), międzynarodowej inicjatywy, w ramach której banki centralne i organy nadzoru finansowego wymieniają się doświadczeniami w zarządzaniu ryzykiem klimatycznym w sektorze finansowym.

Sleijpen powołał się na ostrzeżenia Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC), według którego niektóre skutki obecnego ocieplenia są już nieodwracalne w perspektywie ludzkiego życia. Coraz wyraźniej widać również koszty zmian klimatycznych i degradacji przyrody, między innymi w postaci nasilających się ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Globalne ocieplenie, powodzie, susze i pożary lasów wpływają na różnorodność biologiczną i zwiększają presję na ekosystemy. Według przytoczonych przez Sleijpена danych tempo wymierania gatunków jest obecnie co najmniej od kilkudziesięciu do kilkuset razy wyższe niż średnia z ostatnich 10 milionów lat i nadal rośnie.

Przekroczono również siedem z dziewięciu tak zwanych granic planetarnych, wyznaczających bezpieczny zakres funkcjonowania systemu Ziemi. Najnowszym z naruszonych ograniczeń jest zakwaszenie oceanów.

Prezes DNB zwrócił uwagę, że degradacja przyrody stanowi także poważne zagrożenie gospodarcze. Gospodarki są bowiem zależne od sprawnie funkcjonujących ekosystemów, które zapewniają między innymi żywność, wodę pitną, prawidłowy obieg wody, żyzność gleby i zapylanie roślin.

Według szacunków firm reasekuracyjnych bezpośrednie globalne straty związane ze zjawiskami pogodowymi wynosiły w ciągu ostatnich pięciu lat średnio 384 miliardy dolarów rocznie. To ponad dwa razy więcej niż na początku obecnego stulecia.

Sleijpen przyznał, że sytuacja jest bardzo trudna, ale nadal można ograniczyć skalę nadchodzących konsekwencji. Warunkiem jest szybkie działanie rządów niemal 200 państw. Zaapelował przede wszystkim o przyspieszenie transformacji energetycznej w kierunku odnawialnych źródeł energii i ograniczenie uzależnienia od paliw kopalnych.

„Nadal mamy wybór. Nie wybieramy już między sukcesem a porażką, lecz między złym, ale wciąż możliwym do opanowania rezultatem a takim, nad którym nie będziemy już w stanie zapanować. To może nie być atrakcyjna perspektywa, ale od tej decyzji zależy skala skutków. Dla miliardów ludzi różnica może być ogromna” - podsumował szef holenderskiego banku centralnego.