Badacze: migracja nie jest głównym czynnikiem ryzyka femicydu

Po zabójstwie 29-letniej Hajar z Amsterdamu skrajnie prawicowi politycy w Holandii ponownie wykorzystują tragedię do krytyki imigracji. Badaczka Marieke Liem z Uniwersytetu w Lejdzie zwraca jednak uwagę, że pochodzenie migracyjne mężczyzny znacznie słabiej pozwala przewidywać ryzyko zabójstwa kobiety niż takie czynniki jak problemy ze zdrowiem psychicznym czy wcześniejsze kontakty z policją.

Podejrzany o zabójstwo Hajar, która miała 29 lat, urodził się w Somalii. W Holandii mieszka na podstawie zezwolenia na pobyt, które otrzymał, gdy miał sześć lat.

Podobna debata rozgorzała w ubiegłym roku po zabójstwie 17-letniej Lisy. Wówczas podejrzanym był mieszkaniec ośrodka dla osób ubiegających się o azyl. Po tamtej tragedii poseł skrajnie prawicowej partii FvD Gideon van Meijeren stwierdził, że Lisa stała się ofiarą „masowej imigracji”.

Po zatrzymaniu podejrzanego w sprawie Hajar lider Partii Wolności (PVV) Geert Wilders napisał na platformie X: „Wyrzućcie z kraju cały ten motłoch”.

Marieke Liem jest profesorką zajmującą się bezpieczeństwem i interwencjami na Uniwersytecie w Lejdzie. Kieruje projektem Femicide Monitor, w ramach którego badacze analizują wszystkie przypadki zabójstw kobiet w Holandii od 2014 roku.

Wstępne wyniki wskazują, że około połowa sprawców ma tak zwane pochodzenie migracyjne. Oznacza to, że oni sami lub przynajmniej jedno z ich rodziców urodziło się poza Holandią.

„To bardzo szeroka kategoria, obejmująca osoby pochodzące z krajów od Belgii po Brazylię oraz od Nigerii po Bangladesz” - wyjaśniła Liem w rozmowie z programem „Nieuwsuur”.

Badaczka podkreśla jednak, że samo pochodzenie migracyjne nie jest rozstrzygającym czynnikiem pozwalającym przewidzieć, czy mężczyzna dopuści się zabójstwa kobiety.

Większe znaczenie mogą mieć wcześniejsze problemy ze zdrowiem psychicznym oraz kontakty z organami ścigania.

„Wśród wszystkich analizowanych przez nas sprawców obserwujemy nieco podwyższone ryzyko u osób, które wcześniej miały kontakt z policją, wymiarem sprawiedliwości lub służbami zajmującymi się zdrowiem psychicznym” - powiedziała Liem.

Dodała, że po uwzględnieniu różnych czynników, takich jak dochody, wykształcenie, pochodzenie migracyjne i ogólny stan zdrowia, znaczenie samego pochodzenia migracyjnego jako czynnika prognostycznego zanika.

Około jedna trzecia mieszkańców Holandii ma pochodzenie migracyjne. Zdaniem Liem większy udział tej grupy wśród sprawców może być związany z jej większą podatnością na określone problemy społeczne i zdrowotne.

„Z wcześniejszych badań wiemy, że osoby z pozaeuropejskim pochodzeniem migracyjnym są szczególnie narażone na problemy ze zdrowiem psychicznym” - wyjaśniła profesorka.

Przyczyną mogą być traumatyczne doświadczenia z kraju pochodzenia lub z drogi do Holandii. Po przyjeździe dodatkowym obciążeniem mogą stać się rasizm i dyskryminacja, które również mogą przyczyniać się do rozwoju problemów psychicznych.

Liem uważa, że w debacie o zabójstwach kobiet politycy powinni poświęcać mniej uwagi kwestii migracji, a więcej dostępności pomocy psychiatrycznej i psychologicznej. Zwraca także uwagę na konsekwencje znacznych cięć budżetowych w tym obszarze.

Projekt Femicide Monitor jest nadal realizowany. Pełne wyniki badań mają być dostępne za około dwa lata.

Badacze analizują kolejne przypadki, aby lepiej zrozumieć czynniki związane z zabójstwami kobiet. Wstępne ustalenia wskazują, że wyjaśnianie tych zbrodni wyłącznie przez pryzmat migracji pomija inne istotne okoliczności, w tym wcześniejsze sygnały ostrzegawcze i dostęp do pomocy w zakresie zdrowia psychicznego.