Holandia przechodzi na czas zimowy

W nocy z soboty na niedzielę Holandia przejdzie z czasu letniego na zimowy. O godzinie 3:00 zegarki zostaną cofnięte na 2:00, dzięki czemu tej nocy będzie można spać o godzinę dłużej. Zmieni się również pora wschodu i zachodu słońca według wskazań zegara. Oba zjawiska nastąpią o godzinę wcześniej.

Zmiana czasu dwa razy w roku od lat budzi kontrowersje. W 2019 roku Parlament Europejski opowiedział się za zakończeniem tej praktyki, jednak państwa członkowskie nie uzgodniły wspólnego rozwiązania. Ponad siedem lat później zegarki nadal przestawiane są wiosną i jesienią.

Holenderski rząd przypomina, że czas letni wprowadzono w kraju w 1977 roku, aby zsynchronizować zegary z państwami sąsiednimi. Od 1980 roku zmiana czasu jest koordynowana na poziomie europejskim.

W 2018 roku Komisja Europejska przeprowadziła konsultacje publiczne, w których otrzymała około 4,6 miliona odpowiedzi. Aż 84 procent uczestników opowiedziało się za rezygnacją z przestawiania zegarków dwa razy w roku, a 16 procent chciało utrzymania obecnego systemu.

Wśród argumentów przeciwko zmianie czasu wymieniano wpływ na zdrowie, ryzyko wypadków drogowych oraz wątpliwości dotyczące oszczędności energii.

Rok później europosłowie poparli propozycję zakończenia sezonowych zmian czasu, pierwotnie planowaną do wdrożenia w 2021 roku. Zgodnie z projektem każde państwo mogłoby zdecydować, czy przez cały rok pozostanie przy czasie standardowym, czyli zimowym, czy przy czasie letnim.

Jednym z argumentów przeciwko dalszemu przestawianiu zegarków są wnioski holenderskiego Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego i Środowiska (RIVM). W analizie międzynarodowych badań z 2019 roku instytut uznał, że utrzymanie czasu zimowego przez cały rok byłoby korzystniejsze dla zdrowia mieszkańców Holandii.

Według RIVM czas standardowy lepiej odpowiada naturalnemu rytmowi snu i czuwania, ponieważ zapewnia wcześniejszy dostęp do światła dziennego rano.

Instytut wskazał również na możliwe negatywne skutki przestawiania zegarków. Badania sugerują, że bezpośrednio po zmianie czasu ludzie śpią gorzej, szczególnie wiosną, gdy zegarki przesuwane są o godzinę do przodu. W analizowanych pracach odnotowano także wzrost liczby zawałów serca tuż po wiosennej zmianie czasu.

RIVM ocenił ponadto, że utrzymywanie czasu letniego przez cały rok byłoby pod względem zdrowotnym mniej korzystne niż pozostanie przy czasie zimowym. Instytut zaznaczył jednak, że analizowane badania przeprowadzono w innych krajach, a nie bezpośrednio w Holandii.

Jednym z pierwotnych powodów wprowadzenia czasu letniego była chęć ograniczenia zużycia energii. Przesunięcie światła dziennego na późniejsze godziny miało zmniejszyć zapotrzebowanie na sztuczne oświetlenie.

Skuteczność tego rozwiązania jest jednak kwestionowana. Komisja Europejska już w 2018 roku wskazywała, że brak oszczędności energii był jednym z argumentów podnoszonych przez zwolenników zniesienia zmiany czasu.

W październiku 2025 roku premier Hiszpanii Pedro Sánchez również przekonywał, że przestawianie zegarków przynosi niewielkie oszczędności energii, a jednocześnie negatywnie wpływa na zdrowie i codzienne życie.

W pisemnej odpowiedzi opublikowanej 16 stycznia 2026 roku komisarz europejski Apostolos Tzitzikostas poinformował, że Komisja Europejska przygotowuje ocenę skutków zakończenia sezonowych zmian czasu. Wyniki mają zostać przedstawione przed końcem 2026 roku.

Komisja przekazała również, że żadne państwo członkowskie nie zgłosiło jej formalnie preferowanego rozwiązania dotyczącego stałego czasu.

Dopóki kraje Unii Europejskiej nie osiągną porozumienia, mieszkańcy Holandii i pozostałych państw stosujących zmianę czasu nadal będą przestawiać zegarki dwa razy w roku.