Koniec z automatycznym nadawania dzieciom nazwiska ojca?

Holenderski rząd chce zlikwidować zasadę, zgodnie z którą dziecko automatycznie otrzymuje nazwisko ojca, jeśli rodzice nie potrafią uzgodnić wspólnego wyboru. Projekt ustawy przygotowany na podstawie wniosku partii Pro i D66 trafi w styczniu do konsultacji społecznych. Zainteresowane organizacje i obywatele będą mogli zgłaszać uwagi, zanim przepisy zostaną formalnie przedstawione parlamentowi.

Obecnie rodzice mogą już przy rejestracji narodzin zdecydować, jakie nazwisko będzie nosić ich dziecko. Mogą wybrać nazwisko matki, ojca lub nazwisko dwuczłonowe. Jeśli jednak nie podejmą wspólnej decyzji, obowiązują przepisy określające nazwisko automatycznie. W przypadku małżeństw dziecko otrzymuje nazwisko ojca, natomiast jeśli rodzice nie są małżeństwem, przypada mu nazwisko matki.

Zgodnie z proponowanymi zmianami w sytuacji braku porozumienia dziecko otrzymywałoby oba nazwiska, uporządkowane alfabetycznie. Ministerstwo Sprawiedliwości i Bezpieczeństwa określa nowe rozwiązanie jako neutralne pod względem płci, zapewniające równe traktowanie obojga rodziców.

Rodzice nadal mieliby możliwość wspólnego wyboru innego nazwiska. Mogliby to zrobić w ciągu pierwszego roku życia dziecka.

Projekt przewiduje również wyjątki od nowych zasad. Sąd mógłby zdecydować, że nadanie dziecku obu nazwisk nie leży w jego najlepszym interesie. Dotyczyłoby to na przykład sytuacji szczególnie konfliktowego rozwodu lub rozstania, gdy matka jest ofiarą przemocy domowej albo kontroli i przymusu ze strony ojca.

W czerwcu 2026 roku projekt zmian przedstawili posłowie Songül Mutluer z partii Pro oraz Jan Paternotte z D66.

To ważne zwycięstwo kobiet i równości - powiedziała Mutluer. Jak podkreśliła, jej ugrupowanie chciało zwrócić uwagę rządu na istniejącą nierówność. - Dobrze widzieć, że nasze działania przełożyły się teraz na konkretny projekt ustawy. Cieszy również uwzględnienie sytuacji przemocy i kontroli w bliskich relacjach, w których nazwisko może być wykorzystywane jako narzędzie władzy i podporządkowania - dodała.