Feralny gazociąg miał swoje lata i miał być wymieniony

Gazociąg znajdujący się pod ulicą Visscherssteeg w centrum Utrecht, gdzie w czwartek doszło do potężnej eksplozji i pożaru powodujących rozległe zniszczenia, miał ponad 30 lat i zgodnie z planami operatora sieci Stedin miał zostać wymieniony w ciągu najbliższych dwóch lat.

Eksplozja, która prawdopodobnie była skutkiem wycieku gazu, ponownie wzbudziła obawy dotyczące bezpieczeństwa starych gazociągów z żeliwa szarego, wciąż używanych w niektórych częściach Holandii. Dokładna przyczyna wybuchu w Utrechcie jest nadal przedmiotem dochodzenia.

Jak podał dziennik AD, mapy opublikowane przez Stedin pokazują, że gazociąg przebiegający przez Visscherssteeg wykonany jest z żeliwa szarego - materiału powszechnie stosowanego w holenderskiej infrastrukturze gazowej od początku XX wieku. Zgodnie z przepisami krajowymi wszystkie gazociągi z żeliwa szarego muszą zostać wymienione do 2030 roku. Stedin wskazał, że rura na Visscherssteeg miała zostać odnowiona przed 2028 rokiem. Władze nie ustaliły jeszcze, czy przestarzały gazociąg odegrał rolę w czwartkowej eksplozji.

Podobne incydenty z udziałem żeliwnych gazociągów miały miejsce już wcześniej. W styczniu 2019 roku w żeliwnej rurze gazowej przy ulicy Jan van der Heijdenstraat w dzielnicy Laak w The Hague powstało pęknięcie o długości 12 centymetrów. Około 10 metrów sześciennych gazu przedostało się do przestrzeni podpodłogowej pod trzypiętrowym budynkiem mieszkalnym. Ilość ta była zbyt mała, by została wykryta przez operatora sieci, co pozwoliło gazowi się nagromadzić i doprowadziło do potężnej eksplozji. Budynek został tak poważnie uszkodzony, że później go zburzono. Trzech członków jednej rodziny odniosło poważne obrażenia.

Podobna awaria miała miejsce w 2008 roku w Amsterdamie, gdy główny żeliwny gazociąg pękł w pobliżu Haarlemmer Houttuinen, niszcząc komórki lokatorskie w kompleksie mieszkalnym.

Obawy dotyczące bezpieczeństwa takich rurociągów pojawiały się już wcześniej, m.in. po wypadku z 2002 roku na ulicy Czaar Peterstraat w Amsterdamie. Dochodzenia wykazały, że rury żeliwne są podatne na wyginanie spowodowane osiadaniem gruntu, co może prowadzić do ich pękania. Choć ryzyka te były znane od dziesięcioleci, stosowanie żeliwa w gazociągach zostało zakazane dopiero w 1994 roku.

Program wymiany ponownie przyspieszono, a State Supervision of Mines przyznał operatorom sieci czas do 2030 roku na zastąpienie wszystkich pozostałych rur żeliwnych bezpieczniejszymi alternatywami ze stali i tworzyw sztucznych.

Organy regulacyjne nałożyły także obowiązek częstszych kontroli z użyciem czułego sprzętu wykrywającego. W gęsto zaludnionych obszarach wysokiego ryzyka kontrole muszą być przeprowadzane codziennie, natomiast w obszarach o niższym ryzyku - co najmniej raz w roku.