Holandia mogła pomóc Ukrainie szybciej?

Holandia podobnie jak inne kraje europejskie, była zbyt powolna i zbyt ostrożna w udzielaniu wsparcia Ukrainie po rosyjskiej inwazji w lutym 2022 roku - powiedział David van Weel w rozmowie z dziennikiem Telegraaf w swoim ostatnim wywiadzie jako pełniący obowiązki ministra spraw zagranicznych w rządzie Schoofa I. „Byliśmy naiwni co do tego, jak działa świat i jak postrzegają go dyktatorzy tacy jak Putin” - stwierdził.

Na początku Europa wspierała Ukrainę głównie górnolotnymi deklaracjami solidarności, a dopiero stopniowo przechodziła do realnej pomocy, takiej jak hełmy, kamizelki kuloodporne, a w końcu także ciężka broń.

„Powinniśmy byli zareagować szybciej od samego początku, widząc, co się dzieje. Powinniśmy wcześniej przełamać własne tabu” - powiedział Van Weel. W przypadku Holandii chodziło głównie o ryzyko, że holenderska broń mogłaby trafić w ręce Rosjan. „Jednak gdy skala tej wojny stała się jasna, podjęliśmy wszystkie kroki, by ostatecznie w pełni wesprzeć Ukrainę.”

„Faktem jest, że przy każdym kolejnym kroku zwlekaliśmy. Zawsze pojawiało się pytanie: czy to nie przekroczy czerwonej linii wobec Rosji?” - mówił Van Weel, odnosząc się do obaw przed przekształceniem wojny w konflikt Rosja–NATO. Cztery lata później do tego jednak nie doszło.

„Nie sądzę, by Rosja w ogóle tego chciała. Uważam natomiast, że niepotrzebnie sami się powstrzymywaliśmy, jakby tych czerwonych linii było zbyt wiele. Rosja to wykorzystała. A faktem jest, że żaden z kroków, które podjęliśmy, nie doprowadził do rosyjskiej kontrreakcji.”

Zdaniem Van Weela obecne wsparcie Holandii na poziomie około 7 miliardów euro rocznie wystarcza, by „utrzymać Ukrainę na powierzchni”, jednak zastanawia się on, jak kolejny rząd poradzi sobie z utrzymaniem takiego poziomu pomocy w obliczu koniecznych dużych cięć budżetowych.

„Bardzo mnie to niepokoi. W ostatnim czasie Holandia była jednym z największych darczyńców Ukrainy. Niewielka liczba krajów zapewnia większość pomocy, a całkiem sporo państw tego nie robi. Nigdy nie wiadomo, kiedy wojny się kończą. Miejmy nadzieję, że wkrótce uda się osiągnąć porozumienie pokojowe. To również leży w naszym interesie.”

„Na początku sądzono, że będzie to wojna trwająca trzy dni albo kilka tygodni. Minęły już cztery lata, z ogromnymi stratami po obu stronach. A spójrzmy, co Rosja dzięki temu osiągnęła: w zeszłym roku zajęła 0,7 procent terytorium Ukrainy.” To, że Ukraina nadal się broni, jest „zasługą naszego wsparcia oraz odwagi i pomysłowości Ukraińców”.

„Jeśli Ukraina przegra ten konflikt, w ostatecznym rozrachunku będzie to znacznie większy problem dla naszego własnego bezpieczeństwa - z falami uchodźców i utratą terenów rolnych. Co więcej, stworzy się precedens: agresor zwycięży, ponieważ Europa Zachodnia znów się podda” - powiedział pełniący obowiązki minister spraw zagranicznych. „To powinno motywować nas do zrobienia wszystkiego, co w naszej mocy.”