Dziś holenderski rząd debatował z Tweede Kamer nad skutkami wojny na Bliskim Wschodzie. Na rządzących rośnie presja ze strony partii opozycyjnych i koalicyjnych, organów doradczych oraz związków zawodowych, aby zapewnić wsparcie dla gospodarstw domowych.

We wtorek De Nederlandsche Bank (DNB) ostrzegł, że wojna z Iranem oznaczać będzie dla Holandii wyższą inflację i niższy wzrost gospodarczy, a także uderzy w siłę nabywczą gospodarstw domowych. Bank centralny zaznaczył jednak, że skutki będą mniejsze niż podczas kryzysu energetycznego z 2022 roku, który został wywołany rosyjską inwazją na Ukrainę.

DNB podkreślił również, że finanse publiczne Holandii nie są obecnie w najlepszym stanie. Jeśli rząd zdecyduje się na wprowadzenie działań osłonowych dla obywateli, powinny one być tymczasowe i bardzo precyzyjnie skierowane wyłącznie do tych gospodarstw domowych, które naprawdę potrzebują pomocy - zaznaczył regulator.

We wtorek Tweede Kamer niemal jednogłośnie poparła wniosek posłanki GroenLinks-PvdA, Esmah Lahlal, aby ponownie uruchomić Tymczasowy Nadzwyczajny Fundusz Energetyczny.

Fundusz ten został utworzony podczas kryzysu energetycznego w 2022 roku. Rząd oraz firmy energetyczne przekazywały do niego środki, aby pomóc gospodarstwom domowym, których nie było stać na znacznie wyższe rachunki za energię. Zdaniem parlamentu fundusz ten „oferuje już istniejącą strukturę wdrożeniową”, dzięki której można szybko zapewnić celowaną pomoc gospodarstwom domowym z wysokimi kosztami energii.

Fundusz może pomóc w sposób ukierunkowany osobom „z najcieńszymi portfelami i najwyższymi rachunkami za energię” - przyznał premier Rob Jetten.

„To jest środek, który i tak powinien być gotowy do użycia” - powiedział przed debatą, dodając, że rząd już nad tym pracuje.

Narodowy Instytut Informacji Budżetowej wezwał rząd, by „myślał z wyprzedzeniem” o ukierunkowanych środkach wsparcia dla gospodarstw domowych. Ma to zapobiec sytuacji, w której osoby z najniższym dochodem rozporządzalnym popadną w problemy finansowe.

„W przeciwieństwie do poprzedniego kryzysu energetycznego, tym razem możemy dostrzec nadchodzące problemy z wyprzedzeniem, co daje możliwość reagowania wcześniej i oferowania pomocy tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna” - podkreślił Nibud.

Instytut zwraca uwagę, że wzrost cen ropy i gazu jest obecnie najbardziej odczuwalny na stacjach paliw.

„Jeśli wojna będzie się przedłużać, problemy z dostawami surowców utrzymają się. W dłuższej perspektywie wpłynie to także na rachunki za energię oraz ceny żywności” - ostrzegł instytut.

Związek zawodowy FNV opowiada się za wyższym, zwolnionym z podatku dodatkiem za dojazdy do pracy oraz za wprowadzeniem maksymalnych cen benzyny i oleju napędowego na stacjach paliw. Obecnie pracodawcy mogą zwracać pracownikom koszty dojazdu do pracy do wysokości 0,23 euro za kilometr. FNV chce podwyższenia tej stawki o kolejne 3 centy za kilometr.

„Wielu pracowników o niskich i średnich dochodach potrzebuje samochodu, aby dojechać do pracy. FNV zabiega o odpowiedni dodatek za dojazdy w układach zbiorowych pracy. Jednak system podatkowy musi pozostawić na to wystarczająco dużo przestrzeni” - podkreślił związek.

FNV chce także, aby rząd zbadał belgijski system maksymalnych cen paliw. W okresach silnych wahań cen ropy taki system tymczasowo ogranicza wzrost cen na stacjach paliw.

Związek zawodowy opowiedział się również za ponownym uruchomieniem awaryjnego funduszu energetycznego oraz za podniesieniem minimum egzystencji - czyli minimalnej kwoty pieniędzy, jaka jest potrzebna do życia w Holandii. To właśnie ten próg decyduje o tym, czy dana osoba ma prawo do określonych dodatków lub świadczeń socjalnych.