Według danych holenderskiego urzędu statystycznego gminy wydadzą w tym roku prawie o 6 procent więcej niż rok wcześniej. Łączne planowane wydatki na 2026 rok wynoszą 84,6 miliarda euro, co oznacza wzrost o około 4,6 miliarda euro w porównaniu z poprzednim rokiem.

Wydatki rosną we wszystkich obszarach polityki samorządowej, przy czym największy wzrost dotyczy usług społecznych - z 20,5 miliarda do 22,1 miliarda euro, czyli o 7,6 procent. Koszty te obejmują między innymi opiekę nad młodzieżą, ustawę o wsparciu społecznym (Wmo) oraz pomoc dla uchodźców. Wydatki na programy aktywizacji zawodowej i wsparcia dochodów również wzrosły - o 6,2 procent.

Tegoroczny wzrost planowanych wydatków jest jednak mniejszy niż w ciągu ostatnich trzech lat. Główny ekonomista CBS, Peter Hein van Mulligen, sugeruje, że jednym z powodów może być niższa inflacja. „Wydatki wzrosły w ubiegłym roku głównie z powodu wyższych kosztów pracy, ale przy niższej inflacji tempo wzrostu płac jest w tym roku wolniejsze. To jeden z kilku powodów” - wyjaśnia.

Maarten Allers, dyrektor COELO, dodaje, że wolniejszego wzrostu nie da się wyjaśnić jedną przyczyną. „Prawdopodobnie istnieją na to 342 różne powody” - zauważa.

Wygląda na to, że gminy po raz kolejny nie przygotowują rezerwy finansowej na tak zwany „rok urwiska” w 2028 roku, który pierwotnie planowano na 2026 rok. Od tego momentu będą one otrzymywać mniej środków z krajowego funduszu gminnego, mimo że ich obowiązki pozostaną takie same.

Ograniczenie wydatków już teraz mogłoby pomóc w zbudowaniu bufora finansowego, ale Van Mulligen uważa, że to nie wystarczy.

„Od 2028 roku gminy będą mierzyć się ze strukturalnie niższym finansowaniem, więc skutki finansowe będą zbyt duże, by sam bufor wystarczył” - tłumaczy.

Zdaniem Van Mulligena od 2028 roku gminy będą musiały albo ograniczyć wydatki, albo podnieść opłaty, aby zrekompensować mniejsze finansowanie ze strony rządu. CBS poinformował wcześniej w tym roku, że gminy planują zwiększyć dochody w 2026 roku o 6,5 procent, na przykład poprzez wyższe opłaty parkingowe lub wyższy podatek od nieruchomości.