Rząd Holandii rozszerza pilotażowy program tzw. „start jobs” na ponad 80 gmin. Celem jest umożliwienie osobom ze statusem uchodźcy jak najszybszego podjęcia pracy po osiedleniu się w kraju. Decyzję ogłosił minister pracy i integracji Thierry Aartsen.

Jak podkreślił minister, rynek pracy pilnie potrzebuje pracowników, a obecny system integracji nie wykorzystuje potencjału nowo przybyłych.

Dane pokazują, że w pierwszych latach po uzyskaniu statusu aż 75 procent uchodźców nie pracuje. Tylko co czwarta osoba objęta obowiązkiem integracji znajduje zatrudnienie, a większość korzysta z zasiłków. Nawet po trzech latach 70 procent nadal pobiera świadczenia, a po pięciu latach około połowa.

Zdaniem Aartsena sytuacja ta wymaga zmiany podejścia. Podkreśla on, że praca powinna iść w parze z nauką języka od samego początku pobytu.

„Start jobs” to stanowiska, które nie wymagają zaawansowanej znajomości języka niderlandzkiego. Obejmują m.in. logistykę, gastronomię, sprzątanie, budownictwo oraz sektor techniczny.

Program pilotażowy uruchomiono w 2023 roku w kilku miastach, takich jak Amsterdam, Rotterdam i Eindhoven. Wyniki okazały się obiecujące - 44 procent  uczestników znalazło pracę, a tylko 10 procent zrezygnowało.

Minister zwraca uwagę, że obecny system integracji często skupia się na kursach i świadczeniach, co utrudnia wejście na rynek pracy. Dodatkowym problemem są zajęcia w ciągu dnia, które trudno pogodzić z zatrudnieniem.

Uczestnicy programu ocenili go bardzo pozytywnie. Ponad połowa rozpoczynała udział bez znajomości języka, a praca pomagała im szybciej się go nauczyć w praktyce.

Najważniejsze motywacje to możliwość usamodzielnienia się, kontakt z ludźmi oraz szybsza integracja. Wyższe zarobki początkowo miały mniejsze znaczenie, m.in. ze względu na ograniczenia dotyczące liczby godzin pracy.

Analiza programu wskazała jednak także na problemy. Należą do nich brak odpowiedniej liczby pracodawców, ograniczona dostępność uczestników przez kursy integracyjne, bariery językowe, różnice kulturowe, obowiązki rodzinne oraz niedobór opieki nad dziećmi. W wielu branżach konieczne są także dodatkowe szkolenia.

W ramach pilotażu wprowadzono wsparcie w postaci mentorów, krótkich kursów zawodowych i językowych oraz stałych opiekunów dla pracowników i firm.

Aartsen podkreśla, że program przynosi wiele korzyści - od większej niezależności finansowej po szybsze wejście w życie społeczne i zawodowe. Jego zdaniem pozostawianie ludzi bez pracy przez lata to niewykorzystany potencjał zarówno dla nich, jak i dla całej gospodarki.