Wojna z Iranem na razie ma ograniczony wpływ na inflację w Holandii, ale w dłuższej perspektywie skutki mogą być znacznie poważniejsze. Ekonomiści Rabobank ostrzegają, że pod koniec roku ceny żywności mogą być nawet o około 7 procent wyższe niż na jego początku.

Konflikt rozpoczął się pod koniec lutego, gdy działania militarne rozpoczęły Stany Zjednoczone i Izrael. Od tego czasu transport przez Cieśninę Ormuz, kluczowy szlak dla ropy i gazu, jest poważnie ograniczony. W efekcie ceny ropy gwałtownie wzrosły, co przełożyło się na rekordowe ceny paliw - niedawno po raz pierwszy przekroczyły one poziom 2,60 euro za litr benzyny.

Według danych CBS inflacja w kwietniu wyniosła 2,8 procent, jednak w przypadku energii wzrosty są znacznie większe. Ceny energii i paliw były aż o 7,8 procent wyższe niż rok wcześniej.

Ekonomiści podkreślają, że droższa energia stopniowo przenosi się na inne sektory gospodarki. Przykładowo grupa Air France-KLM poinformowała, że w tym roku wyda na paliwo lotnicze o prawie 2 miliardy euro więcej niż rok wcześniej i planuje podwyżki cen biletów w drugiej połowie 2026 roku.

Również ING wskazuje, że branża spożywcza, silnie uzależniona od energii i gazu, dopiero zacznie odczuwać skutki drożyzny. Wiele firm ma jeszcze obowiązujące kontrakty na stałe ceny energii, ale w najbliższych miesiącach będą one wygasać i zostaną zastąpione znacznie droższymi umowami.

To właśnie wtedy ceny żywności mogą zacząć wyraźnie rosnąć. Jak tłumaczy ekonomista Rabobanku Cyrille Filott, produkcja żywności jest energochłonna na każdym etapie.

Gaz jest potrzebny do pieczenia chleba, energia do produkcji mąki, a transport produktów do sklepów wymaga dużych ilości oleju napędowego. Ropa wykorzystywana jest także do produkcji plastikowych opakowań.

Eksperci podkreślają, że wzrost kosztów będzie rozchodził się stopniowo po całym łańcuchu dostaw. Nawet jeśli sytuacja w regionie szybko się uspokoi, efekt domina może utrzymywać się jeszcze przez wiele miesięcy i być wyraźnie odczuwalny dla konsumentów pod koniec roku.