W Holandii rośnie liczba pracowników, którzy co roku mają płatny dzień wolny z okazji Dnia Wyzwolenia (5 maja). Jak podaje AWVN, w 2025 roku już 13 procent układów zbiorowych pracy gwarantuje taki przywilej, podczas gdy w 2022 roku było to 8 procent.

Mimo tego większość firm nadal stosuje dotychczasową praktykę. Aż 79 procent układów przewiduje wolne tylko raz na pięć lat, tzw. w latach jubileuszowych. W 67 umowach Dzień Wyzwolenia w ogóle nie jest uwzględniony jako święto, choć liczba takich przypadków maleje.

Jak podkreśla przedstawiciel AWVN Jannes van der Velde, zmiana jest zauważalna, choć stopniowa.

5 maja nie jest w Holandii ustawowym dniem wolnym. Decyzja o płatnym wolnym zależy od uzgodnień między pracodawcą a pracownikami, podobnie jak w przypadku Świąt Bożego Narodzenia. W sektorze publicznym dzień ten jest wolny, ale w prywatnym - już nie zawsze.

Do zwiększenia liczby wolnych dni przyczynił się apel z 2021 roku, który wystosował premier Mark Rutte, zachęcając do uczynienia 5 maja stałym dniem wolnym dla wszystkich. Święto upamiętnia wyzwolenie kraju w 1945 roku i od 1990 roku ma status święta narodowego.

Nie wszystkie firmy mogą sobie jednak pozwolić na zamknięcie działalności. AWVN podkreśla, że dodatkowy płatny dzień wolny to duży koszt - pracownicy otrzymują wynagrodzenie, mimo że firma nie generuje przychodu.

Szacuje się, że koszt takiego dnia to około 400 euro na pracownika. W przedsiębiorstwie zatrudniającym 100 osób oznacza to ponad 38 tysięcy euro przy braku produkcji.

Łącznie koszty dla całej gospodarki mogłyby sięgnąć nawet 1,5–2 mld euro.

W wielu branżach całkowite wstrzymanie pracy jest niemożliwe. Dotyczy to m.in. przemysłu chemicznego czy produkcyjnego, gdzie zakłady działają przez całą dobę.

Z kolei w innych sektorach, jak gastronomia, popyt wręcz rośnie. W tym czasie pracują także służby ratunkowe, policja i pracownicy ochrony zdrowia.

Trend jednak się utrzymuje. Jeszcze w 2022 roku tylko 27 procent pracowników miało co roku wolne 5 maja, a w 2024 roku było to już 34 procent. Rząd i partnerzy społeczni od kilku lat zachęcają pracodawców, by uczynić ten dzień stałym świętem dla większej liczby osób.