Wszystkie rady szkół w Arnhem, wspólnie z organizacją opieki nad dziećmi SKAR, lokalnymi organizacjami społecznymi i władzami miasta, zaapelowały do rodziców, by jak najdłużej nie dawali dzieciom smartfonów i pozwalali im korzystać z mediów społecznościowych dopiero po ukończeniu szesnastego roku życia. To pierwszy przypadek w Holandii, kiedy tak wiele instytucji w jednym mieście wspólnie wystąpiło z takim apelem.

Autorzy inicjatywy podkreślają, że jest to „nieproszona, ale pilna rada”, wynikająca z rosnących obaw o rozwój dzieci i ich zdrowie psychiczne. Jak tłumaczy Klaas van Veen z Flores Onderwijs, szkoły coraz częściej obserwują skutki nadmiernego korzystania z telefonów i tabletów.

„Praktycznie nie da się już skutecznie walczyć z cyberprzemocą. Widzimy dzieci, które przychodzą do szkoły skrajnie zmęczone, bo siedziały na telefonie lub tablecie do późnej nocy. Do tego dochodzi ogromna ilość dezinformacji, z którą szkoły nie są w stanie sobie poradzić” - powiedział Van Veen w rozmowie z Omroep Gelderland.

Jego zdaniem dzieci nie radzą sobie z ciągłym korzystaniem ze smartfonów i mediów społecznościowych, ponieważ są one uzależniające i negatywnie wpływają na koncentrację oraz rozwój.

W Holandii od początku 2024 roku obowiązuje zakaz używania telefonów komórkowych podczas lekcji w szkołach średnich, a od poprzedniego roku szkolnego także w szkołach podstawowych i specjalnych. Ograniczenia te dotyczą jednak wyłącznie czasu zajęć.

Apel poparły wszystkie organizacje zarządzające szkołami w Arnhem. Pod dokumentem podpisały się również organizacje społeczne oraz władze miasta. Poparcie wyraziła także miejska radna Nermina Kundić, która zaznaczyła, że rodzice często znajdują się pod dużą presją społeczną. Jej zdaniem wspólne stanowisko szkół i samorządu może pomóc rodzicom w stawianiu dzieciom jasnych granic.

Danielle Batist, współzałożycielka inicjatywy Smartphonevrij Opgroeien, nazwała działania Arnhem przełomowymi. Jak podkreśliła, to pierwszy przypadek w kraju, gdy tak wiele instytucji jednocześnie mówi, że nie należy czekać na ogólnokrajowe przepisy i że zmiany trzeba wprowadzać już teraz.

Batist uważa, że największym problemem jest presja rówieśnicza. Wielu rodziców daje dzieciom smartfony z obawy, że bez nich zostaną wykluczone z grupy, ponieważ posiadanie telefonu stało się normą. Jej zdaniem jedynym sposobem na przełamanie tej presji jest wspólne działanie większej liczby rodziców i szkół.

Od lutego szkoła podstawowa Montessori De Binnenstad w Arnhem oficjalnie określa się jako „szkoła wolna od smartfonów”. Placówka wprowadziła bardzo proste zasady: dzieci nie mogą korzystać z telefonów - nie tylko podczas lekcji. Zakaz dotyczy również rodziców i nauczycieli, nawet podczas przerw lub oczekiwania na dzieci przed szkołą.

Dyrektor szkoły Menno van Halem podkreśla, że rozwiązanie sprawdza się zaskakująco dobrze. Rodzice reagują pozytywnie, a atmosfera wokół szkoły stała się spokojniejsza.

Van Veen przyznaje jednak, że nie wiadomo jeszcze, czy wszystkie szkoły w Arnhem zdecydują się na równie rygorystyczne zasady. Ostateczna decyzja należy do poszczególnych placówek. Dodaje jednak, że szkoły powinny dawać dzieciom przykład i jeśli zakaz dotyczy uczniów, to nauczyciele i rodzice również powinni ograniczyć korzystanie z telefonów na terenie szkoły.

Działania Arnhem wpisują się w szerszą debatę toczącą się obecnie w Holandii. Niedawno holenderski rząd koalicyjny zapowiedział, że będzie dążył do wprowadzenia ogólnoeuropejskiego zakazu korzystania z mediów społecznościowych przez dzieci poniżej piętnastego roku życia. Pomysł popierają partie D66, VVD oraz CDA, choć część ekspertów wątpi, czy Unia Europejska ma kompetencje prawne, by taki zakaz egzekwować.