D66, CDA oraz VVD utworzą rząd koalicyjny

Partie polityczne D66, CDA oraz VVD utworzą rząd koalicyjny, mimo że te trzy ugrupowania nie dysponują większością poparcia ani w Tweede Kamer, niższej izbie parlamentu, ani w Eerste Kamer, holenderskim Senacie. Lider centrowej partii D66, Rob Jetten, ogłosił tę decyzję w piątek po południu, po tym jak rozmowy między trzema partiami zostały wznowione w tym tygodniu po przerwie zimowo-świątecznej.

„Dałem jasno do zrozumienia kolegom, że nie uważam, by połączenie tych trzech partii z JA21 było w tej chwili rozsądne, biorąc pod uwagę wszystko, co musi zostać zrobione. Podobnie inne preferowane opcje nie uległy zmianie. Ta kombinacja trzech partii pozostaje więc dla nas logicznym wyborem” - wyjaśnił Jetten w piątek, stojąc u boku liderów partyjnych Dilan Yeşilgöz (VVD) oraz Henriego Bontenbala (CDA).

Liderzy trzech partii spotkali się w czwartek i piątek w De Zwaluwenberg, posiadłości w Hilversum. VVD naciskała na włączenie skrajnie prawicowej partii JA21, aby przynajmniej uzyskać niewielką większość w Tweede Kamer, mimo że nadal byliby daleko od większości w Eerste Kamer.

Jetten, którego partia zdobyła najwięcej głosów w październikowych wyborach, miał zastrzeżenia wobec współpracy z JA21. Zaraz po głosowaniu wyraził on preferencję, aby do rozmów włączyć lewicową frakcję GroenLinks-PvdA, twierdząc, że wyborcy wskazali na chęć utworzenia rządu centrowego z udziałem zarówno lewicy, jak i prawicy.

Dodatkowo zapewniłoby to większość w obu izbach parlamentu. Yeşilgöz pozostała jednak nieugięta w sprzeciwie wobec współpracy z połączoną partią składającą się z polityków Zielonych i Partii Pracy. Podtrzymała swoje stanowisko nawet po rezygnacji lidera GroenLinks-PvdA, Fransa Timmermansa.

Informatorka prowadząca rozmowy między trzema partiami, Rianne Letschert, została zobowiązana do kierowania dyskusjami zarówno na temat koalicji mniejszościowej versus większościowej, jak i do poszukiwania sposobów na przezwyciężenie różnic programowych. Jetten powiedział wcześniej, że partie tworzące koalicję muszą „w nadchodzących dniach lub tygodniach podjąć decyzję” dotyczącą sposobu współpracy w nowym rządzie.

Wszyscy trzej liderzy partyjni, w tym Letschert, podkreślili, że uważają za ważne szybkie powołanie gabinetu, zwłaszcza w obliczu globalnych napięć geopolitycznych, związanych z ujęciem i aresztowaniem prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro przez Stany Zjednoczone. Wkrótce potem prezydent USA Donald Trump ponownie wyraził ambicję aneksji Grenlandii, co wywołało negatywne reakcje w Europie. W czwartek Trump ogłosił także wycofanie się USA z dziesiątek organizacji, w tym z Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Koalicja mniejszościowa ma jak stwierdził Jetten w tym tygodniu, „swoje zalety i wady”. Przewiduje on w takim układzie „otwartą kulturę polityczną”, która „stawia jednak przed rządem bardzo wysokie wymagania”.

Taka formacja nie była preferowanym rozwiązaniem dla Yeşilgöz. Jednocześnie zaznaczyła ona, że nie wyklucza takiej możliwości.