Krytyka planu obniżenia świadczeń z tytułu urlopu rodzicielskiego

Eksperci ostrzegli w sobotę, że plan holenderskiego rządu dotyczący obniżenia świadczeń z tytułu urlopu rodzicielskiego dla osób o średnich i wysokich dochodach może doprowadzić do zwiększenia nierówności między kobietami a mężczyznami. Według NOS badacze twierdzą, że zmiana nieproporcjonalnie dotknie mężczyzn, którzy zazwyczaj zarabiają więcej niż kobiety i może zniechęcić ojców do korzystania z urlopu.

Anne Roeters, badaczka z Holenderskiego Instytutu Badań Społecznych oraz doradczyni ds. polityki urlopowej w Radzie Społeczno-Ekonomicznej, powiedziała:

„To niemal na pewno zmniejszy liczbę ojców korzystających z urlopu. Ze względu na społeczną normę, że to mężczyźni są głównymi żywicielami rodziny, ojców już teraz trudno zachęcić do korzystania z takiego rozwiązania. Często spotykają się też z oporem w pracy, gdy chcą wziąć urlop. Obniżenie świadczeń tworzy kolejną przeszkodę.”

Już teraz ojcowie wskazują powody finansowe jako główną przyczynę rezygnacji z urlopu rodzicielskiego. Choć większość deklaruje chęć równego dzielenia się opieką nad dzieckiem z partnerką, badania CBS pokazują, że w praktyce dzieje się tak tylko w jednej na dziesięć rodzin. Mara Yerkes, profesor Uniwersytetu w Utrechcie, stwierdziła: „Obniżenie świadczeń byłoby dużym krokiem wstecz w porównaniu z ogromnymi inwestycjami z ostatnich dziesięciu lat mającymi na celu promowanie równości płci.”

Dziesięć lat temu ojcowie mieli prawo jedynie do dwóch dni płatnego urlopu po narodzinach dziecka. Obecnie mężczyźni zatrudnieni na etacie mogą korzystać zarówno z urlopu partnerskiego, jak i rodzicielskiego, co łącznie daje 3,5 miesiąca płatnego urlopu. Badania, m.in. Rady Społeczno-Ekonomicznej wskazują, że korzystanie przez ojców z urlopu zwiększa równość w domu i w pracy, a także ma pozytywny wpływ na gospodarkę i dobrobyt kraju. Międzynarodowe porównania pokazują, że mężczyźni najczęściej korzystają z urlopu wtedy, gdy świadczenia są zbliżone do ich normalnej pensji.

Rząd proponuje obniżenie świadczeń dla osób zarabiających więcej niż 5 294 euro brutto miesięcznie. Najlepiej zarabiający mogliby stracić do 926 euro. Przykładowo osoba zarabiająca 6 617 euro brutto miesięcznie otrzymywałaby podczas urlopu 3 705,52 euro, co oznacza spadek dochodu o 44 procent. Osoby zarabiające między 5 294 a 6 617 euro również odczułyby obniżkę, choć mniej dotkliwą.

Yerkes podkreśliła: „To do polityków należy wybór. Mogę tylko stwierdzić, że te plany nie są rozsądne, jeśli chce się promować równość płci w domu i w pracy.”

Układy zbiorowe pracy (CAO) w niektórych przypadkach już teraz zapewniają dodatkowe wynagrodzenie podczas urlopu rodzicielskiego. W 24 z 108 największych układów partnerzy otrzymują podczas urlopu pełne wynagrodzenie. Organizacja pracodawców AWVN ostrzegła jednak, że propozycja rządu może podważyć te ustalenia.

Rzecznik organizacji powiedział: „Ta propozycja może jedynie negatywnie wpłynąć na rodziców, którzy chcą skorzystać z urlopu. Nawet jeśli układ zbiorowy przewiduje dodatkową płatność, nie jest pewne, jak pracodawcy będą ją realizować, jeśli wszystkie świadczenia zostaną obniżone. Zależy to od dokładnego brzmienia układu oraz od tego, na jaki wkład finansowy pracodawca może sobie pozwolić. Płace już wzrosły, a firmy muszą kontrolować koszty.”

Dyrektywa Unii Europejskiej dotycząca równowagi między życiem zawodowym a prywatnym zobowiązuje państwa członkowskie do tego, aby korzystanie z urlopu było dla mężczyzn finansowo możliwe.