Ogólnokrajowa kontrola punktów gastronomicznych na wynos w Holandii wykazała powszechne łamanie europejskich przepisów ograniczających użycie jednorazowego plastiku. Wiele lokali nadal korzysta z plastikowych słomek, kubków, toreb i sztućców, mimo obowiązujących zakazów oraz obowiązku pobierania dodatkowych opłat.

Wspólne śledztwo dziennika AD i regionalnych redakcji objęło 101 punktów gastronomicznych w 12 holenderskich miastach. W 80 z nich stwierdzono używanie przynajmniej jednego produktu jednorazowego wykonanego z plastiku.

Ponad jedna czwarta odwiedzonych lokali nadal oferowała plastikowe słomki, mimo że ich sprzedaż została zakazana w Unii Europejskiej już w 2021 roku. Kontrola wykazała również powszechne nieprzestrzeganie obowiązku pobierania opłat za plastikowe torby oraz niewielkie zainteresowanie klientów alternatywami wielokrotnego użytku.

Plastikowe torby były dostępne w niemal połowie skontrolowanych punktów. W 63 procent przypadków wydawano je bezpłatnie, choć przepisy wymagają pobierania opłaty wynoszącej około 25 centów za sztukę.

Zgodnie z europejskimi regulacjami firmy oferujące jedzenie na wynos lub z dostawą powinny proponować klientom pojemniki i kubki wielokrotnego użytku. W przypadku konsumpcji na miejscu stosowanie jednorazowych opakowań nie jest dozwolone. Mimo to wiele przedsiębiorstw nadal korzysta z plastiku, tłumacząc to względami praktycznymi, kosztami oraz oczekiwaniami klientów.

Część właścicieli przyznała, że po wcześniejszym przejściu na papierowe lub drewniane alternatywy wróciła do plastiku. W jednej z lodziarni w Enschede klienci skarżyli się, że papierowe łyżeczki szybko miękną i rozpadają się podczas jedzenia lodów.

W Vlissingen właściciel lokalu specjalizującego się w pieczonych kurczakach stwierdził, że tłuste potrawy po prostu przeciekają przez papierowe opakowania.

Mimo obowiązującego zakazu plastikowe słomki nadal są szeroko stosowane. Pracownik baru szybkiej obsługi w Tilburg powiedział, że klienci nie chcą papierowych słomek, ponieważ źle się przez nie pije i szybko nasiąkają. W Arnhem obsługa również wskazywała, że papierowe słomki szybko się deformują.

Jeden z barów z przekąskami w Brabancji przyznał nawet otwarcie, że sprowadza plastikowe widelce i słomki z zagranicy.

Badanie pokazało również, że klienci bardzo rzadko przynoszą własne pojemniki lub kubki wielokrotnego użytku. Jeden z lokali w Vlissingen poinformował, że tylko raz spotkał turystów, którzy przyszli z własnym kubkiem.

Wyjątkiem okazała się kawiarnia w Utrechcie, gdzie według pracowników około 40 procent klientów korzysta z własnych kubków.

Niektóre firmy próbują jednak wprowadzać alternatywy. Jeden z punktów gastronomicznych używa bambusowych słomek, które są droższe w produkcji, ale znacznie trwalsze od papierowych. W lodziarni w Arnhem klienci mogą natomiast korzystać z jadalnych łyżeczek, które nie miękną nawet po zanurzeniu w kawie.

Aktywista ekologiczny Merijn Tinga uważa, że wyniki kontroli pokazują chaos regulacyjny i słabe egzekwowanie prawa. Jego zdaniem zasady dotyczące jednorazowego plastiku są niejasne, źle komunikowane przedsiębiorcom i niewystarczająco kontrolowane.

Tinga opowiada się za jeszcze dalej idącymi regulacjami, w tym szerszym zakazem stosowania plastikowych opakowań. Jak argumentuje, jeśli dany produkt może funkcjonować bez plastiku bez większych problemów, to powinien zostać zastąpiony bardziej przyjazną środowisku alternatywą.